TOB LO68.SFM 07/26/0006 D. M LOZI ST2 MONGU ZAMBIA

 

TOBITA

1

Bunca bwa Tobita

 

 1 Ye ki taba ya Tobita, mwan'a Tobiele wa Ananiele, mwan'a Aduele. Aduele mwan'a Gabaele n'a simuluhile ku Asiele, ili ba lusika lwa Nafetali.

 2 Ka mazazi ao Shalimanese ha n'a li mulena wa Asiria, Tobita n'a lelekilwe mwa Tisibe i li kwa mboela wa Kedeshi-Nafetali mwa malundu a Galilea, o fahalimw'a Hazori ili kwahulenyana ku ya kwa wiko ni kwa mutulo wa Shefati.

 

 3 Na, Tobita, ni zamaile mwa nzila ya niti ni ku eza misebezi ye minde mwa mazazi a bupilo bwa ka kaufela. Ni file bahesu lituso ze ñata, ni ku ba naha ya hesu, ba ba ne ba hapilwe sina na ni ku tiswa mwa Ninive mwa naha ya Asiria.

 4 Mwa bunca bwa ka ha ne ni sa li kwa hae, ili mwa naha ya Isilaele, ba lusika kamukana lwa kukw'a luna Nafetali ba zwa ku ba mba ya Davida ni kwa Jerusalema. Jerusalema wo, n'e li ona munzi o n'o ketilwe mwahal'a masika kamukana a Isilaele ku ba sibaka si li siñwi sa matabelo a bona. Ku ona, Tempele, yona ndu ya Mulimu, ne i yahilwe ni ku tohonolofalezwa masika kaufela a sa taha.

 5 Kono banabahesu kaufela ni ba ndu ya Nafetali, ne ba ezelize siswaniso sa namani sitabelo, se ne si ezizwe ki Jeroboami, mulena wa Isilaele, kwa Dani fa malundu a Galilea.

 

Tobita u buluka hande Mulao

 

 6 Hañata ne ni yanga ni li nosi kwa Jerusalema ku taleleza mulao o n'o tamehile ku latelelwa ki Maisilaele kaufela kuya kuile. Ne ni akufelanga kwa Jerusalema ni lwezi miselo ya pili ni limunanu za maizibulo, kalulo ya bulishumi ya likomu ni  boya bwa lingu bwa makalelo.

 7 Ne ni fa linto ze kwa baprisita, bana ba Aruni, kuli ki za katala. Kwa Malivi, ba ba ne ba sebeza mwa Jerusalema, ne ni ba fanga kalulo ya ka ya bulishumi kwa waine, mabele, olive, miselo ya mufuta wa maolonji ni litolwana ze ñwi cwalo. Ni ezize cwalo kamita konji ka silimo sa pumulo ya naha ka ku nga-nga mali a likana kalulo ya bulishumi, mi ne ni y'o i lifanga kwa Jerusalema.

 8 Kalulo ye ñwi hape ne ni i fanga lindiala, limbelwa, ni kwa bazwahule ba ba pila mwahal'a Maisilaele. Ne ni ba tisezanga yona, sina mpo, ni ku ba ezeza mukiti ka silimo sa bulalu ni sa bulalu. Ka nako ya ku ca lico za mukiti, ne lu mamela ze ne li latelelwa mwa Mulao wa Mushe hamoho ni litaelo za Debora, m'ahe ndat'a luna Ananiele. Ndate n'a shwile, mi a ni siya ni li ndiala.

 9 Ha se ni hulile na nyala musali wa mushobo wa hesu ya n'a bizwa Anna. A ni pepela mwana wa mushimani mi na mu biza Tobiasi.

 

Tobita u hapelezwa ku ya kwa Ninive

 

 10 Ha se lu hapilwe ku tiswa mwa Asiria, na ngiwa mi na isiwa mwa Ninive.

 11 Banabahesu kamukana, ni ba mushobo wa hesu kaufela, ba ca lico za balicaba, kono na, na hana ku li ca.

 12 Ne ni bulukile tumelo ya ka ku Mulimu ka pilu ya ka kaufela.

 13 Muambakani ya Pahami u ni fumanisize ku sepahala ku Shalimanese, mane na ba muleki wa lico kaufela.

 14 Ku fitela a shwa, ne ni yanga kwa Media ku y'o mu ezeza musebezi wa hae wa litekiso kwateñi. Kiha na ipulukela masaka a mali a silivela, a n'a eza litalenta ze lishumi, mwa pabalelo ya Gabaele, mwanahabo Gabriase, ili kwa Ragesi mwa naha ya Media.

 15 Shalimanese, ha s'a shwile, a yolwa ki mwan'a hae Senakeribe. Linzila za kwalwa, mi na palelwa ku yanga kwateñi.

 

 16 Ka linako za Shalimanese, hañata ne ni tusanga banabahesu.

 17 Ba ba lapile ne ni ba fa lico, ba ba si na litino ne ni ba fa liapalo ni litino, mi ne ni pumbekanaga litupu za banabahesu ze ne ni bonanga li latezwi kwand'a mamota a Ninive.

 

 18 Hape ne ni pumbekanga litupu za ba ba ne ba bulailwe ki Senakeribe. Senakeribe ha s'a zwile kwa Judea kasamulaho a ku tulwa, bakeñisa mulatu w'a n'a mu file Mulena Mulimu kabakala linyefulo za hae, ka bunyemi a bulaya Maisilaele ba bañata hahulu. Cwale na ikuzwanga litupu za bona ku y'o li pumbeka. Senakeribe a bata litupu za batu bao, kono a tokwa ku li fumana.

 19 Kiha Muninive yo muñwi a y'o bulelela mulena kuli n'e li na ya n'a ba pumbekile ku si na ya ziba. Ha se ni zibile kuli ba bulelezi mulena kuli ki na, ni ka ku bona kuli ne ni zumiwa ki batu ba ba ne ba bata ku ni bulaya, na saba mi na toba.

 20 Libyana za ka kamukana za ngiwa mi za beiwa mwa bufumu bwa mulena. Na siyala ni si na se siñwi haisi musal'a ka Anna, ni mwan'a ka Tobiasi.

 

Tobita u kutisezwa mwa musebezi wa mulena

 

 21 Mwamulaho a zeo, ha se ku felile mazazi a sa fiti fa mashumi a mane, mulena a bulaiwa ki bana ba hae ba babeli, mi cwale ba sabela kwa malundu a Ararati. Senakeribe a yolwa ki mwan'a hae, Esahadoni. Esahadoni a beya Ahika, mwan'a munyan'a ka Anaele, fa situlo se situna mi a fiwa maata a ku zamaisa mali a mubuso kaufela. Bufumu ni zamaiso ya naha kamukana ne li li mwa maata a hae.

 22 Cwale Ahika a ni paka hande mi na lumelelwa ku kutela kwa Ninive. Bupaki bwa hae ne bu ni tusize hahulu kakuli kale n'e li yena nduna yo mutuna wa Mulena Senakeribe wa naha ya Asiria. Hape n'e li yena muzamaisi wa mikiti ni mali, ya n'a bulukile sikantiso sa bufelelezi, mi Esahadoni u mu kutiselize mwa situlo sa hae. Ahika yo, n'e li mwanahabo luna. N'e li mwan'a malume luli.

 

Tobita u shwa meeto

 

2

 

 1 Ha ku busa Esahadoni, na kutela kwa hae, mi musal'a ka Anna ni mwan'a ka Tobiasi ba kutisezwa ku na. Kwa mukiti wa luna wa Kutulo ya Buloto, o bizwa hape wa Lisunda, ne ku na ni lico ze nde ze n'e lukisizwe. Na ina mwa sibaka sa ka kuli ni ce.

 2 Ba tisa tafule ni mikeke ye fapahana-fapahana. Cwale na li ku mwan'a ka Tobiasi: “Zamaya, u y'o bata mubotana ya lukile kwa batu bahabo luna ba ba hapilwe mwa Ninive. U mu tise kwanu, lu t'o ca ni yena. Ni ka litela ku fitela u kuta, mwan'a ka.”

 3 Cwale Tobiasi a zwa, a y'o bata mubotana mwahal'a bahabo luna, kono a kuta hape, a li: “Ndate!” Na li ku yena: “Ki nto mañi, mwan'a ka?” Yena a zwelapili, a li: “Ndate, mutu yo muñwi wa ku ba ku luna u bulailwe cwanoñu fa. U kamilwe mi u nepezwi mwa patelo ya musika, ni ka nako ye u sa li mwateñi.”

 4 Kapili-pili na nanuha, na siya lico ni si ka kala nihaili ku li swala, mi na y'o nga mufu. Na t'o mu lobaza ku o muñwi wa mizuzu ya ndu ya ka ku litela kuli lizazi ha li ka likela ni y'o mu pumbeka.

 5 Kiha ni kena hape, na tapa mi na ca buhobe bwa ka ni swabile.

 6 Ha ni eza cwalo na hupula manzwi a mupolofita Amosi bakeñisa Betele, h'a li:

 “Mikiti ya mina i ta fetulwa lililo, mi lipina za mina kaufela li ka fetuha masiliso.” Cwale na lila.

 

 7 Lizazi ha li se li likezi na y'o yepa libita, mi na pumbeka mufu.

 8 Batu bo ne ni bapani ni bona ba ni seha, ba li: “Mwa bona! Ni ka nako ye h'a sabi kuli ba ka mu bulaya!” Mu swanezi ku hupula kuli mupuzo n'o s'o tomilwe fahalimw'a ka, kuli ni bulaiwe kabakala ku pumbekanga Majuda. Banabahabo ba ni seha, ba li: “Pili n'a sabezi ku sili kabakala ona mukwa wo, kono cwale a mu bone, ki yo! S'a kala hape ku pumbeka ba ba shwile.”

 

 9 Ka bona busihu bo na tapa. Cwale na ya mwa lapa mi na lobala kwatukw'a limota. Kabakala ku cisa, na tokwa ku apala kwa toho.

 10 Ne ni sa zibi kuli ne ku na ni tumbimbi mwa limota, le ne li li fahalimw'a toho ya ka, mi masipa a tona a n'a futumala a ni wela mwa meeto. Na ba ni tuale mwa meeto, to ne ni ka lukela ku alafiwa ki liñaka. Kono mo ne ba ni selelanga mulyani kaufela ni tona ne tu nze tu ekezeha ku ni bulaya meeto, mane kwa mafelelezo na ba sibofu. Na ba sibofu cwalo ka lilimo ze ne. Banabahesu kamukana ne ba zielehile. Na babalelwa ki Ahika lilimo ze peli, ku fitela a ya kwa Elimaisi.

 

 11 Cwale musal'a ka Anna a kala ku swala musebezi wa sisali. N'a otanga bwanda ni ku luka libyana.

 12 N'a nz'a isanga libyana kaufela ze n'e lekwanga ku yena, kihona a lifiwa mali. Cwale ka kweli ya Adara ha i biza la supile a feza libyana ze ñwi, mi a li isa kwa bañi ba zona. Ba mu lifa mali kaufela a n'a tokwahala, hape ba mu fa ni kapulinyana ka ku ca.

 13 Kapuli ha ka t'o kena mwa ndu ya ka, ka kala ku lila. Na biza musal'a ka, mi na li: “Kafolofolo kao ka ka lila ka zwa kai? Ha si mwendi ki ka ku uzwa. Akufa, u ka kutise kwa bañi ba kona. Ha lu na swanelo ya ku ca za ku uzwa.”

 14 A li: “Batili, n'e li mpo ye ne ni filwe, ili ñambeko ya fa tuelo ya ka.” Ha ni si ka kolwa mi na mu bulelela kuli a ka kutiseze kwa bañi ba kona. Na mu bulelela cwalo a nz'a ni swabisize. Cwale a alaba, a li: “Ha u hupuli lituso za hao? Batu kaufela ba ziba misebezi ya hao, ye minde, ye si na tuso ni hanyinyani!”

3

Tobita u kupa ku shemubiwa ki Mulimu

 

 1 Cwale ka maswabi a matuna na lula moya, na lila, mi na kala tapelo ye ya sililo.

 

 2 U lukile, Mulena,

mi misebezi ya hao kaufela i lukile.

Mikwa ya hao kaufela

ki ya musa ni niti.

Ki wena Muatuli wa lifasi.

 

 3 Kabakaleo, Mulena, u ni hupule,

u ni talime.

U si ke wa ni natela sibi sa ka,

ni ku sa tokomela kwa ka,

kamba lifoso za bo ndat'a luna.

 

 4 Lu ku foselize,

mi lu lobile milao ya hao.

U lu neezi kuli lu tukutiwe,

lu hapiwe ni ku shwa,

ku ba ngambolo, ku sehiwa,

ku sheununwa ni ku shendiwa 

ki macaba kaufela

m'o lu hasanyelize.

 

 5 Kantihe, likatulo za hao ki za niti

ha u talima se si swanelwa

ki bufosi bwa ka,

ni bwa bo ndat'a luna,

kakuli ha lu si ka buluka milao ya hao

kamba ku ba ni niti fapil'a hao.

 

 6 Cwalehe, u ni eze m'o latela.

U tabele ku nga bupilo bwa ka.

Ni lakaza ku zwiswa mwa lifasi,

ni ku fetuha mubu hape,

kakuli, ku na,

lifu ki le linde ku fita bupilo.

Ni nyandisizwe ku si na mulatu

mi ni zielehile hahulu luli.

 

Mulena, ni litela katulo

ya hao,

ya ku ni zwisa mwa manyando a.

U lumele kuli ni ye kwa munzi

wa ka wa kuya kuile.

Mulena, u si ke wa ni fulalela.

Ki ko kunde ku shwa ku fita

ku zwelapili ku pila

mwa manyando a, a si na makeke.

Ni katalisizwe ki ku utwa

mo ni shendaulelwa.”

 

Manyando a Sara

 

 7 Ka lona lizazi leo Sara, mwan'a Raguele, ya n'a pila kwa Ekibatana mwa Media, ni yena a ba ni maswabi hahulu kabakala ku tapaulwa ki yo muñwi wa basizana ba ba ne ba sebeza ku ndat'ahe.

 8 Sara n'a nyalisizwe hasupile, mi Asimadeusi, moya o maswe hahulu, n'o bulaile banna ba hae ba supile, ka ku tatamana, pili ba si ka kopanela likubo. Cwale musizana wa mubeleki, a li: “Ee, ki wena kasibili ya bulayanga banna ba ba ku bata. Ka nako ye s'e li ba supile ba ba ku nyezi mi ha ku na y'o pilile ni yena.

 9 Cwale u lu halifelelañi kuli ha ba shwile. Le ha si libaka le lu ka felwa mulatu. Ba latelele, kuli luna lu si ke lwa bona nihaiba mwan'a hao!”

 

 10 Ka zazi leo Sara a swaba hahulu. A utwa butuku mwa pilu, mane a kambamela kwa muzuzu wa ndat'ahe kuli a y'o ipulaya. Kono kapili a tahelwa ki muhupulo o muñwi, a li: “Mwendi ba ka nyaza ndate! Ba ka li: ‘N'o na ni mwana a li muñwi feela wa musizana, yo n'a lata, mi cwale u ipulaile kabakala maswabi a manyando a hae.’ Ha ni koni ku tiseza ndate maswabi mwa bucembele bwa hae mane a be a mu ise mwa sibaka sa ba ba shwile. Ki hande kuli ni si ke na ipulaya, kono ni kupe Mulena kuli ni shwe feela ku fita kuli ni pile ni nze ni utwa matapa a cwalo.”

 11 Kabakaleo a nanula mazoho a hae mwa lihahulo, a lapela, a li:

 

Sara u kupa ku shemubiwa ki Mulimu

 

U lumbekwe, Mulimu ya musa!

Libizo la hao li lumbiwe kuya kuile,

mi linto kamukana z'o ezize

li ku lumbeke kamita ni mita.

 

 

 12 Mi cwale, ni talimisa pata ya ka

ku wena,

mi ki ku wena ko ni libisa meeto a ka,

ni sepile musa wa hao.

 

 13 Linzwi la hao li ni zwise mwa lifasi,

kuli ni si ke na utwa

ni shendaulwa hape.

 

 14 Oho Mulena, wa ziba

kuli ni ipulukile ni kenile.

Ha ni si ka swalwa ki munna fa mubili.

 

 15 Ha ni si ka nyefula libizo la hao

kamba libizo la ndate,

mwa naha ye ya butanga.

 

Ki na feela ni li nosi.

Ndate h'a na mwana yo muñwi

ya ka mu yola.

H'a na mwanahabo,

mi h'a na wa mushobo wa hae

ya siyezi.

Cwale ni litela mañi ya ka ni nyala?

 

Ni se ni shwezwi ki banna ba supile.

Na, ni sa pilelañi?

Haiba ha ku tabisi kuli ni shwe,

cwalehe u ni shwele makeke,

kuli ni si ke na utwa

ni nze ni shendaulwa ni kamuta.”

 

 16 Ka yona nako yeo litapelo za bo Tobita ni Sara za amuhelwa ki Mulimu.

 17 Rafaele a lumiwa ku t'o ba folisa bubeli bwa bona. Lingeloi leo la t'o zwisa tuale fa meeto a Tobita kuli a bone liseli la Mulimu ka meeto a hae, ni ku t'o fa Sara mwan'a Raguele kuli a nyalwe ki Tobiasi mwan'a Tobita, ni ku lukulula Sara kwa maata a Asimadeusi, moya o maswe hahulu. Sara n'a lukela ku nyalwa feela ki Tobiasi, isiñi yo muñwi hape. Tobita n'a zwa mwa lapa ku kutela mwa ndu ka yona nako yeo ni yena Sara, mwan'a Raguele, n'a zwa mwa muzuzu o kwahalimu, a shetumekela mwa ndu ye fafasi.

4

Kelezo ya Tobita ku mwan'a hae Tobiasi

 

 1 Ka lona lizazi leo Tobita a hupula silivela y'a n'a siile ku Gabaele kwa Ragesi mwa Media.

 2 A nahana, a li: “Ni se ni fitile fa nako ya ku itapelela kuli ni shwe. Ni lukela ku biza mwan'a ka Tobiasi, ni mu bulelele ka za mali a ka pili ni si ka shwa.”

 3 A biza mwan'a hae Tobiasi mi a mu bulelela, a li:

 “Ha ni ka shwa, u ni ezeze kepelo ye kutekeha. Kuteka m'aho mi u si ke wa mu tuhela a li nosi mwa mazazi a bupilo bwa hao kaufela. U mu ezeze z'a bata kamukana, mi u si ke wa mu swabisa ka mukwa ufi ni ufi.

 4 Mwan'a ka, hupula mw'a n'a nyandezi m'aho ku wena ha n'o sa li mwa mba ya hae. Ni yena h'a ka shwa, u mu buluke kwatukw'a ka, mwa libita li li liñwi.

 

 5 “Mwan'a ka, u sepahale ku Mulena mwa mazazi a bupilo bwa hao kaufela. U si ke wa itabisa ka muhupulo wa sibi kamba wa ku sa kuteka milao ya hae. U eze likezo ze nde mwa bupilo bwa hao kaufela, mi u si ke wa latelela mikwa ye maswe.

 6 Ha u eza ka niti, u ka na u eza hande mwa likezo za hao kaufela, sina mo ba inezi batu kaufela ba ba eza ze lukile.

 

 7 “U zwise kwa libyana za hao ze ñwi za ku tusa babotana. U si ke wa fulalela mubotana kuli ni yena Mulimu a si ke a ku fulalela.

 8 U fe lituso za hao ka ku likanya ka s'o na ni sona. Ha u na ni ze ñata, u fe hahulu. Ha u na ni ze nyinayani, u fe hanyinyani, kono u si ke wa fa hanyinyani feela ha u na ni ze ñata.

 9 Ka ku eza cwalo u ka ipulukela bufumu bo buñata hahulu kwapili ha u s'o tokwile.

 10 Limpo li tusa hahulu mutu ka nako ya lifu mi li pulusa batu kuli ba si ke ba ya mwa lififi.

 11 Lituso ki mpo ye tuna hahulu ku ba ba li fa ka lilato la bona fapil'a Muambakani ya Pahami.

 

 12 “Mwan'a ka, u tuhele mikwa ye maswe kaufela ya buizamaeli. U kete musali wa mushobo wa bo ndat'aho. U si ke wa nga musali wa muzwahule ye si wa mushobo wa ndat'aho, kakuli lu bana ba bapolofita. U hupule Nuwe, Abrahama, Isaka ni Jakobo, bo kukw'a luna ku zwa kwa simuluho. Kaufel'a bona ne ba nyezi bahabo bona mi ne ba tohonolofalizwe ka ku ba ni bana ba ba lukile, mi lusika lwa bona lu ka yola lifasi.

 13 Cwale, ni wena mwan'a ka, u lukela ku tabela banabahenu. U si ke wa ikuhumuseza bahabo wena, ili mitangana ni basizana ba mushobo wa mina. Keta musali ku bona, u nyale. Buikuhumuso bu tisa maswenyeho ni manyando. Buzwa bu tisa ku tokwa se siñwi ni bubotana, kakuli tala i tiswa ki buzwa.

 

 14 “U si ke wa ipulukela lituelo za ba ba ku sebeleza ku fitela ka le li tatama. U ba life kapili hona foo. Haiba u sebeleza Mulimu, u ka fumana mupuzo. Tokomela, mwan'a ka, mwa linto kaufela z'o eza. U li eze ka likute le li swanela mikwa ya hao kaufela.

 15 U si ke wa ezeza mutu s'o sa lati kuli si ezahale ku wena. U si ke wa nwa waine ku fiteleza kuli mane u koliwe. U si ke wa itwaeleza butahwa.

 

 16 “Ba ba lapile u ba fe lico, ni ba ba zamaya mapunu u ba fe litino. Z'o na ni zona ka buñata, u abele kwateñi babotana. Ha u fa lituso u si ke wa ñoñoleha.

 17 U fe hahulu buhobe ni waine, ili ku tusa kwa mafu a ba ba lukile, kono isiñi ku a baezalibi.

 

 18 “U kupe likelezo ku ba ba butali kaufela. U si ke wa nyefula kelezo kamukana ye na ni tuso.

 19 U lumbeke Mulena Mulimu mwa linto kamukana. U mu kupe kuli a ku etelele mwa mikwa ya hao kaufela kuli i be ye lukile, mi linzila ni mihupulo ya hao li ka luka. Butali ha bu si ka fiwa kwa macaba kaufela. Ki Mulena ya fa linto ze nde kamukana. Ka tato ya hae feela u kona ku hulisa mutu kamba ku mu kutiseza kwatasi mwa sibaka sa ba ba shwile. Cwalehe, mwan'a ka, u hupule litaelo ze, mi u li buluke mwa pilu kuli li si ke za takuha mwateñi.

 

 20 “Cwale, mwan'a ka, ni ku bulelela kuli ni siile litalenta ze lishumi za silivela ku Gabaele mwan'a Gabriase, kwa Ragesi mwa Media.

 21 U si ke wa saba, mwan'a ka, haiba u s'o li mubotana. U na ni bufumu bo buñata haiba u saba Mulimu ni ku ambuka libi kaufela mi u nze u eza ze tabisa Mulena Mulimu wa hao.”

5

Tobiasi u fumana muelezi

 

 1 Cwale Tobiasi a alaba ndat'ahe Tobita, a li: “Ndate, ni ka eza linto kamukana z'o ni bulelezi.

 2 Kono ni ka kona cwañi ku y'o nga mali ku yena? H'a ni zibi, mi ni na cwalo, ha ni mu zibi? Ki poniso mañi ye ni ka y'o mu fa kuli a lumele mi a ni fe mali ao a silivela? Mi hape, ha ni zibi linzila ze ya kwa Media.”

 3 Cwale Tobita a li ku mwan'a hae Tobiasi: “Yo muñwi ni yo muñwi wa luna n'a ñozi libizo la hae fa pampili ye ne ni pumile fahali kuli yo muñwi ni yo muñwi wa luna a ipulukele kabelo ye ñwi ya lona. Ne ni ngile kapampili ka kañwi, mi ka kañwi na ka beya ni silivela. Ni komokile hahulu kuli mane se ku fitile lilimo ze mashumi a mabeli haisali ni siya silivela yeo mwa pulukelo ya hae! Cwale, mwan'a ka, u fumane mutu ya sepahala y'o ka ya ni yena. Lu ka mu lifa mazazi a hae kaufela ku fitela mu kuta. Mi cwale zamaya, u y'o nga mali ao ku Gabaele.”

 

 4 Tobiasi a y'o bata mutu ya ziba nzila kuli a ye ni yena kwa Media. Kwande a fumana lingeloi Rafaele li yemi fapil'a hae, niha n'a si ka ziba kuli n'e li lingeloi la Mulimu.

 5 Tobiasi a li: “U zwa kai, mulikani?” Lingeloi la alaba, la li: “Ni yo muñwi wa banabahenu, Maisilaele. Ni til'o bata musebezi kwanu.” Tobiasi a mu buza, a li:

 6 “Wa ziba nzila ye ya kwa Media?” A alaba, a li: “Ee, na i ziba. Ni se ni ile kwateñi hañata. Ni ziba linzila kaufela ka ku tala. Ni se ni ile kwa Media hañata ni ku y'o inanga ni Gabaele, ili mwanahabo luna ya pila kwa Ragesi mwa Media. Kamita ku nga-nga mazazi a mabeli a mutumbi ku zwa Ekibatana ku ya Ragesi. Ragesi u mwa malundu, mi Ekibatana u mwahal'a libala.”

 7 Tobiasi a li: “Ni litele, mulikani. Ni sa y'o bulelela ndate. Ni bata kuli ni ye ni wena. Ni ka ku lifa mazazi a hao kaufela.”

 8 A alaba, a li: “Ki hande, u zamaye. Ni ka ku litela, kono u si ke wa y'o liyeha.”

 

Tobita u bonana ni muelezi

 

 9 Tobiasi a kena mwa ndu, a y'o bulelela ndat'ahe kuli u fumani mwanahabo bona wa Muisilaele. Ndat'ahe a li: “Y'o mu nga. Ni bata ku t'o ziba mba ya hae ni lusika lwa hae. Ni swanezi ku bona haiba u ta ba mutusi wa hao ye sepahala, mwan'a ka.” Cwale Tobiasi a zwa, mi a y'o mu biza, a li: “Mulikani, ndate wa ku bata.”

 

 10 Lingeloi la kena mwa ndu. Tobita a mu lumelisa, mi yena a mu alaba, a mu lakaleza tabo. Tobita a mu alaba, a li: “Kana ni ka kona ku ba ni tabo hape? Na, ni sibofu. Ha ni sa bona liseli la lihalimu. Ni mwa lififi sina mufu ya si ke a bona liseli ni kamuta. Ni mutu ya swana inge ya pumbekilwe a sa pila. Ni utwa batu ka lizebe, kono ha ni koni ku ba bona.” Lingeloi la li: “U ikete. Ha ku na ku nga nako ye telele, Mulimu a si ka ku folisa. Ikete.” Tobita a li: “Mwan'a ka Tobiasi u lakaza ku ya kwa Media. Kana u ka ya ni yena kuli u mu supeze nzila? Ni ka ku lifa.” Yena a alaba, a li: “Na lata ku ya ni yena. Ni ziba linzila kaufela. Ni se ni ile kwa Media hañata. Ni fitile hañata mwa mabala ni malundu a Media, mi ni ziba mikwakwa kaufela.”

 11 Tobita a li: “Mwanahesu, u wa mba ifi, hape u wa lusika lufi? Kana u ka ni bulelela, mwanahesu?”

 12 “Ku tusañi kuli u zibe lusika lwa ka?” ku bulela lingeloi. Tobita a li: “Ni bata ku ba ni niti kuli u mwan'a muñi mi ki wena mañi.”

 13 Lingeloi la li: “Ki na Azariase, mwan'a Ananiase yo mutuna, ili yo muñwi wa bahabo mina.”

 14 Tobita a li: “Na ku amuhela ka litumeliso, mwanahesu! U si ke wa bilaela bakeñisa ku bata ku ziba libizo ni mba ya hao. Ni fumana kuli u mwanahabo luna, wa mba ye tuna, ili lusika lo lu kutekeha. Ni ziba Ananiase ni Natani, bana ba babeli ba Shemaya. Ne lu yanga ni bona kwa Jerusalema ni ku y'o lapelanga hamoho. Ha ku na fo ba kile ba keluha mwa nzila ye lukile. Banabahenu ki banna luli. U wa lusika lo lunde. Ki hande.”

 

 15 A zwelapili, a li: “Na ku amuhela ni ku ku lifanga mali a fumanwa fa musebezi o tanda lizazi. U ka lukisezwa linto kaufela za musipili sina mwan'a ka luli. U feze musipili kaufela ni mwan'a ka.

 16 Ha u ta eza cwalo ni ka ku ekeleza ku fita mali a tumelelano ya tuelo ya hao.” Lingeloi la alaba, la li: “Ni ka feza musipili ni yena. U si ke wa saba. Musipili wa luna wa ku ya, ni wa ku kuta kaufela, i ka ba o munde. Nzila i lukile.”

 17 Tobita a li: “Mulimu a ku fuyaule, mwanahesu!” Cwale a talima ku mwan'a hae, a li: “Mwan'a ka, lukisa z'o tokwa mwa musipili mi mu funduke ni mwanahenu. Mulimu ya mwa lihalimu a mi sileleze ko mu ya kaufela ni ku mi kutisa hande hamoho ku na. Lingeloi la hae li ye ni wena, li ku sileleze, mwan'a ka!”

 

Lingeloi ni mutangana ba funduka

 

 Tobiasi a tubeta ndat'ahe ni m'ahe mi a zwela fande ku y'o funduka. Tobita a li: “Mu zamaye hande”

 18 M'ahe Tobiasi a kalumuka ku lila, mi a li ku Tobita: “U lumeziñi mwan'a ka kwahule? Kikuli ha si yena feela lutaa lwa luna, nji, ya ku ezeza linto kaufela?

 19 Mali h'a si ona feela nto ye tokwahala! Mali h'a na tuso ku fita mwan'a luna?

 20 Bupilo bw'a n'a lu file Mulimu bwa lu likana.”

 

 21 Tobita a li: “U si ke wa hupula cwalo. Mwan'a luna u ka zamaya hande ku ya ni ku kuta. Zazi l'a ka kuta u ta bona kuli u iketile hande. U si ke wa hupula cwalo. U si ke wa bilaela bakeñisa bona, musal'a ka.

 22 U ka zamaiswa ki lingeloi le linde mi u ka ba ni musipili o munde ni ku lu kutela hande, a tabile.”

6

 

 1 Cwale h'a utwile zeo, a itakula mioko.

 

Ba fumana mulyani mwa tapi

 

 2 Mucaha ni lingeloi ba funduka mi nja ya ba latelela mwamulaho. Bubeli bwa bona ba zamaya hamoho, mi ka nako ya manzibwana a lizazi la pili ba tibelela kwatukw'a Tigirisi.

 3 Mucaha a shetumukela kwa nuka kuli a y'o tapa kwa mahutu, kih'a tulelwa ki tapi ye tuna, ye n'e lika ku miza lihutu la hae. Mucaha a huwa.

 4 Mi lingeloi la li: “I swale! U si ke wa i bandisa.” Mucaha a i tundumeka mi a i hohela fa likamba.

 

 5 Lingeloi la li: “I pazule fa mba, mi u nge nyoko, pilu ni sibiti. U li buluke, kakuli li na ni mulyani o folisa, kono mala u a late.”

 6 Mucaha a pazula tapi mi a zwisa nyoko, pilu ni sibiti. A halika kalulo ye ñwi ya tapi kuli i be mulalelo wa hae, mi ye ñwi a i beya lizwai, a i buluka. Cwale ba zwelapili hamoho ku fitela ba y'o fita fakaufi ni Media.

 

 7 Cwale mucaha a buza lingeloi puzo ye, a li: “Azariase mwanahesu, ki nto mañi ye ka kona ku alafiwa ka pilu, sibiti ni nyoko ya tapi?”

 8 Lingeloi la alaba, a la li: “Ha u cisa pilu ni sibiti sa tapi, musi wa zona u tunyisezwa munna kamba musali ya katazwa ki moya o maswe. Butuku bo, bu ka zwa ku yena mi ha bu na ku mu kutela hape.

 9 Haili nyoko, yona ki mulyani wa meeto a mutu ni mutu ya na ni tuale fa meeto. Ha u se u sebelisize, u fute feela fa meeto mi a ka fola.”

 

Rafaele u eleza kuli Tobiasi a nyale Sara

 

 10 Ba kena mwa Media mi cwale ne ba se ba li fakaufi ni ku fita kwa Ekibatana.

 11 Rafaele kiha n'a li ku mucaha: “Tobiasi, mwanahesu.” Yena a alaba, a li: “Sha?” Lingeloi la zwelapili, la li: “Busihu lu ka tibelela ku Raguele, mwanahenu. U na ni mwana wa musizana ya bizwa Sara.

 12 H'a na mwana yo muñwi wa mushimani kamba wa musizana kwand'a Sara. Cwale ki wena mwanahabo luli. Ha ku na u sili hape haisi wena feela, mi ki wena ya lukela ku mu nyala ni ku yola bufumu bwa ndat'ahe. Ki musizana ya na ni ngana, bundume, ni bunde, mi ndat'ahe u mu lata hahulu.

 13 U lukela ku mu nyala. Teeleza, mwanahenu! Kacenu ka nako ya manzibwana ni ka ambola ni ndat'ahe kuli a ku fe yena, ili kuli ha lu ka y'o kuta kwa Ragesi lu t'o eza mukiti wa linyalo. Ni ku bulelela niti, kuli Raguele h'a na tukelo ni hanyinyani ya ku ku hanisa kamba ku mu fa u sili. H'a ka eza cwalo i ka ba ku ipatiseza lifu. Sina mo ne ku taluselizwe mwa Buka ya Mushe, sipepo sa mina si ku fa tukelo ya ku nyala mwan'a hae. Cwale mwanahesu, u teeleze! Kacenu manzibwana lu ka bulela ka za musizana yo, ni ku kupa kuli ba lu fe yena. Ha lu ka y'o kuta kwa Ragesi lu t'o mu nga, lu ye ni yena kwa hae.”

 

 14 Tobiasi a alaba Rafaele, a li: “Azariase mwanahesu, ni se ni bulelezwi kuli n'a s'a nyalisizwe hasupile, ni kuli ya mu nyala kaufela u shwela hona moo mwa ndu ya linyalo. Yo muñwi ni yo muñwi wa bona u shwile a sa kena feela mwa muzuzu wa munyaliwa. Hape ni utwile kwa batu kuli n'e li moya o maswe o n'o ba bulayanga.

 15 Nto ye ki yona ye bata ku ni sabisa. Kaniti, wona ha u ziezi musizana yo kakuli wa mu lata, kono mutu a sa sutelela feela ku yena, wa mu bulaya. Na, ni pepilwe ni li nosi, mi ha ni lati ku shwa. Ni ikambusa kwa ku tiseza bo ndate ni bo me ndiulu ye tuna ye ka swana ya ba tiseza lifu, mi ha ba na mwana yo muñwi ya ka ba pumbeka.”

 16 Cwale lingeloi leo la li ku yena: “Kana wena u libala kelezo ya ndat'aho? Nihakulicwalo u ku susuelize kuli u bate musali ku ba mba ya ndat'aho. Teeleza cwale, mwanahesu. U si ke wa bilaela ka za moya o maswe. Mu nge feela. Ona manzibwana a, ni ku sepisa kuli u ta mu fiwa, a be musal'a hao.

 17 Cwale ha u s'o li mwa ndu ya linyalo, u nge pilu ni sibiti sa tapi, mi u pume to tunyinyani ku zona, u tu beye fa insense ye ciswa. Musi u ta tunya, mi moya o maswe wo ha u ta utwa muunko u ta saba.

 18 Cwale ha ku sa na ku ba ni kozi ya kuli u ta fumaneha hape fakaufi ni musizana. Cwale mu si ka lobala kale, mu yeme pili, bubeli bwa mina, mi mu lapele. Mu kupe Mulena wa lihalimu ku mi fa mukekecima ni silelezo ya hae. U si ke wa saba, kakuli musali yo n'a ku lukiselizwe ku zwa kwa makalelo, mi ki wena ya ta mu pilisa. U ta ku latelela mi ni tiisa niti kuli u ta ku pepela bana ba ba ta swana sina banabahenu. U si ke wa lika-lika.” Tobiasi ha s'a utwile Rafaele a bulela cwalo, ni ku kolwa kuli Sara n'e li kaizel'a hae, mwanahabo ili musali wa ku ba mba ya ndat'ahe, a mu lata hahulu, mane a felelwa ki muhupulo.

7

Tukiso ya linyalo

 

 1 Ha ba kena mwa Ekibatana, Tobiasi a li: “Azariase mwanahesu, ni ise kapili ku mwanahabo luna Raguele.” Kih'a mu bonisa nzila ye ya kwa ndu ya Raguele, mi ba mu fumana a inzi kwatukw'a munyako wa lapa la hae. Ba mu lumelisa, mi a ba alaba, a li: “Lu mi amuhela ka litumeliso, banabahesu.” Cwale a ba isa mwa ndu ya hae.

 2 A li ku musal'a hae Edina: “Mucaha yo mw'a swanela ni mwanahesu Tobita!”

 3 Edina a ba buza ko ne ba zwa, mi ba li: “Lu bana ba Nafetali, ba ba ne ba luilwe mwa Ninive.”

 4 “Mwanahabo luna Tobita mwa mu ziba?” “Eni, lwa mu ziba.” “U pila cwañi?”

 5 “U sa pila, mi u iketile.” Cwale Tobiasi a ekeza, a li: “Ki bona bo ndate.”

 6 Raguele a tulela mwahalimu, a mu tubeta, mi a lila.

 7 Cwale a li ku yena: “Mulimu a ku tohonolofaze, mucaha! U mwan'a mutu yo munde, ya lukile. Ki nto ye utwisa hahulu butuku kuli mutu wa butokwa, wa likezo ze nde, ya lukile cwalo, a shwe meeto!” A tulelela Tobiasi mwa mulala, mi a lila.

 8 Ni yena Edina musal'a hae a lila, ni Sara mwan'a bona cwalo a lotisa mioko bakeñisa hae.

 9 Raguele ni musal'a hae Edina ba bulaya ngu ye ñwi mwa mutapi wa bona, ba ba ezeza yona liyumbu ka kamuhelo ya bona ye tuna.

 Ba tapa kwa mazoho ni fa mubili mi ba ina kwa tafule. Cwale Tobiasi a li ku Rafaele: “Azariase mwanahesu, ha u ni kupeli Raguele kuli a ni fe kaizel'a ka Sara?”

 10 Raguele a utwa manzwi ao, mi a li ku mucaha: “U ce, mi u nwe. Manzibwana u tabe m'o ka konela kaufela. Ha ku na u sili ya na ni tukelo ya ku nga mwan'a ka Sara. Ha ku na ni yo mukana haisi wena feela mwanahesu luli. Nihakulicwalo mucaha, ni lukela ku ku bulelela feela niti.

 11 Ni se ni likile ku mu fumanela munna kwa banabahabo luna ba supile, kono ne ba shwanga ka zazi la pili, yo muñwi ni yo muñwi a sa kena feela mwa muzuzu wa hae. Kono ka nako ye, mucaha, u ce, mi u nwe. Mulena u ka ku fa litohonolo za hae ni kozo.” Tobiasi a bulela, a li: “Ha ni na ku ca ni ku nwa ku fitela u ni fa maikuto a hao.” Raguele a alaba, a li: “Ki hande hahulu. Ki niti luli Mulimu u ku file yena, sina mo ku taluselizwe mwa Buka ya Mushe. Cwalehe, u mu filwe. Ka nako ye, ni beya kaizel'a hao mwa pabalelo ya hao. Ku zwa hona fa s'a li kaizel'a hao, mi ni wena u s'o li cwalo ku yena. Ku zwa kacenu u mu feelezwi kuya kuile. Mulena ya kwa lihalimu a ku fuyaule busihu bo, mwan'a ka, mi a ku fe sishemo ni kozo.”

 12 Raguele a biza mwan'a hae Sara, a mu swala fa lizoho, mi a mu fa Tobiasi ka manzwi a, a li: “Na ku fa yena. Mulao ni taelo ye ñozwi mwa Buka ya Mushe li mu tama kuli a be musal'a hao. U mu nge, u mu ise kwa bashemi ba hao ka pilu i liñwi. Mulimu ya mwa lihalimu a mi zamaise hande ka kozo mwa musipili wa mina.”

 13 Cwale a fetuhela ku musal'a hae mi a mu bulelela kuli a mu tiseze pampili. A ñola liñolo la tumelelano ya linyalo, mw'a fezi mwan'a hae ku Tobiasi sina mo ku ñolezwi mwa taelo ye mwa Mulao wa Mushe.

 

 14 Kasamulaho, ba kala ku ca ni ku nwa.

 15 Raguele a biza musal'a hae Edina, a li:

 16 “Musal'a ka, lukisa muzuzu o munde mi u mu ise mwateñi.”

 17 A ya mi a y'o lukisa mwa muzuzu wo, sina mw'a n'a laelezwi, mi a isa mwan'a hae mwateñi.

 18 A lila bakeñisa hae. Cwale a itakula mioko, a li:

 19 “Tiya pilu, mwan'a ka! Mulimu ya mwa lihalimu a fetule manyando a hao tabo.

 20 Tiya pilu, mwan'a ka!” Mi a zwa mwateñi.

8

Tobiasi ni Sara ba kupa mbuyoti ya Mulimu

 

 1 Ha ba se ba felize ku ca ni ku nwa, mi ne ku bonahala kuli n'e li nako ya ku lobala, mucaha a zwiswa mwa ndu ya ku cela, a iswa mwa muzuzu.

 2 Tobiasi a hupula kelezo ya Rafaele. A ya kwa mukotana wa hae, a zwisa mwateñi pilu ni sibiti sa tapi. A ketula kwa pilu ni kwa sibiti, a li ciseleza hamoho ni insense.

 3 Muunko wa tapi wa zieza moya o maswe. Moya o maswe wo wa fufa mwahalimu, mi wa sabela kwa Egepita. Rafele a u latelela kwateñi, a y'o u tama kapili-pili kwa mahutu ni kwa mazoho.

 

 4 Ka nako yeo bashemi ha ne ba se ba ile, mi munyako n'o s'o kwalilwe, Tobiasi a zuha fa bulobalo, mi a li ku Sara: “Zuha, musal'a ka! Lu lukela ku lapela hamoho ni ku kupa limbuyoti ni silelezo ya Mulimu wa luna.”

 5 Sara a yema, mi ba kala ku lapela ku kupa silelezo. Tobiasi a kala ku lapela cwana, a li:

“Lwa ku lumbeka, Mulimu wa bo

ndat'a luna.

Ku lumbiwe ni libizo la hao

kamita ni mita.

Lihalimu li ku lumbeke,

ni lika z'o ezize kaufela kuya kuile.

 

 

 6 “Ki wena ya n'a bupile Adama,

wena ya n'a bupile Eva,

musal'a hae, ku ba mutusi wa hae.

Ku bona ba babeli ba,

ku simuluhile lusika lwa batu.

N'e li wena ya n'a ize:

‘Ha si ko kunde kuli munna

a be a nosi.

A lu mu ezeze mutusi

ya swana ni yena.’

 

 7 Mi cwale ha ni ngi mwanahesu

ka takazo ya linyawe,

kono ni mu nga ka pilu i liñwi.

U be ni musa ni mukekecima

ku na ni ku yena,

mi lu te lu supale hamoho.”

 

 8 Cwale hamoho ba li: “Amen! Amen!”

 9 Mi busihu ba lobala.

 

Raguele u lukisa libita

 

 Kono Raguele a zuha, a biza babeleki ba hae. Bona ba taha, mi ba t'o mu tusa ku yepa libita.

 10 N'a hupuzi mwa pilu, a li: “Mulimu a tuse kuli a si ke a shwa! Ne lu ka sehiwa hahulu ni ku ba ni maswabi a matuna.”

 11 Libita ha li se li felile, Raguele a kuta kwa ndu ya hae, mi a biza musal'a hae.

 12 A li: “U lume musizana kwa muzuzu, a y'o bona kamba Tobiasi u sa pila. Haiba u shwile, lu ka kona ku mu pumbeka ku si na mutu ya ziba.”

 13 Musizana a bizwa, kwa tukiswa liboni ni ku kwalula munyako, mi a kena mwa muzuzu. A fumana kuli kaufel'a bona ne ba lobezi.

 14 A zwa mwateñi, mi a shobota, a li: “H'a si ka shwa. U iketile.”

 15 Cwale Raguele a lumba Mulimu ya kwa lihalimu ka manzwi a, a li:

 

Raguele u itumela ku Mulimu mi u lukisa mukiti

 

“Na ku lumbeka Mulimu wa ka,

ka litumbo kaufela ze kenile.

U lumbekwe kuya kuile!

 

 

 16 “Wa lumbekwa ka ku ni tabisa.

Se ne ni saba ha si si ka ezahala.

Bakeñisacwalo u lu ezize

ka lilato le li sa bulelwi.

 

 

 17 “Wa lumbiwa

kabakala ku ba ni makeke

ku mushimani yo a nosi,

ni musizana yo a nosi.

Muñ'a ka, u ba fe mbuyoti,

ni silelezo ya hao.

Ba ipilele hande mwa bupilo

bwa bona ka tabo ni ka lilato.”

 

 

 18 Mi cwale a selelisa babeleki ba hae libita ku si ka patalala kale.

 19 A bulelela musal'a hae kuli a eze mahobe a mañata. Kih'a ya kwa mulaka wa hae, a y'o tisa mapulu a mabeli ni lingu ze ne, mi a laela kuli li apehiwe. Babeleki ba kala ku lukisa ze laezwi.

 20 A biza Tobiasi, mi a li: “Ha u na ku zwa mo ku fitela u feza lisunda ze peli. U ka ina hona moo lu nze lu ca ni ku nwa hamoho. U ka tabisa mwan'a ka mwamulaho a manyando a hae.

 21 Mwamulaho a zeo, u ta fita liluwo la ka fahali, mi u ta nga kalulo ye ñwi ya lona, u kutele ku ndat'aho kapili. Na ni musal'a ka ha se lu shwile, u ta ngelela bufumu bo bu siyezi kaufela. Tiya pilu, mwan'a ka! Na, ni ndat'aho. Edina ki m'aho. Se lu li bashemi ba hao luli inge mo lu inezi ku musal'a hao. Tiya pilu, mwan'a ka!”

9

Rafaele u y'o nga mali. Mukiti wa linyalo

 

 1 Cwale Tobiasi a fetuhela ku Rafaele.

 2 A li:”Azariase mwanahesu, u nge bashimani ba bane ni likamele ze peli mi mu ye kwa Ragesi.

 3 U ye kwa ndu ya Gabaele, u mu fe liñolo ni ku lukisa taba ya mali. Cwale ni yena, mu mu meme kuli a tahe ni mina kwa mukiti wa ka wa linyalo.

 4 Wa ziba hande kuli ka nako ye ndate u sweli ku bala mazazi, mi ha ku na nihaiba lizazi li li liñwi le li sa mu bilaezi h'a sa ni boni.

 5 Wa bona ni wena mw'a konkezi Raguele, mi ni na, ni tamehile ku eza mw'a konkezi.”

 6 Cwale Rafaele a funduka, a ya kwa Ragesi mwa Media ni babeleki ba bane ni likamele ze peli. Ba ina ku Gabele, mi Rafaele a mu bonisa liñolo la mali.

 7 Rafaele a taluseza Gabaele za linyalo la Tobiasi, mwan'a Tobita, ni ka za kupo ya hae kuli ni yena a be kwa mukiti wa linyalo. Gabaele a kala ku mu balela mikotana ya mali. Ne i tamilwe ka tata, mi i lukiselizwe ku beiwa fa likamele.

 8 Habusa ba pakela hamoho ba ya kwa mukiti, mi ba y'o fitela kwa ndu ya Raguele ko ba il'o fumana Tobiasi a nz'a ca. A nanuha ku y'o lumelisa Gabaele. Yena Gabele a kalumuka ku lila a nz'a mu fuyaula ka manzwi, a li: “Ki hande hahulu! U mwan'a munna luli ya lukile, ya bufani mwa likezo za hae kaufela!

 9 Mulena a ku tohonolofaze, hamoho ni musal'a hao, mukwenyan'a hao wa munna ni wa musali! Ku lumbekwe Mulimu kakuli u ni bonisize yo ya swana ni mwanahesu Tobita!”

10

Bashemi ba mu libelezi hahulu kwa hae

 

 1 Ka yona nako yeo kaufela, Tobita n'a balanga mazazi a musipili wa ku ya ni ku kuta. Palo ya mazazi ya likana, kono mwan'a hae n'a si ka fita kale.

 2 Cwale a hupula, a li: “Na sepa h'a si ka y'o liyehela kwateñi! Mi ni sepa kuli Gabaele h'a si ka shwa! Mwendi ne ku si na mutu kwateñi ya n'a ka mu fa mali!”

 3 Cwale a kala ku bilaela mwa pilu.

 

 4 Musal'a hae Anna a zwelapili a nz'a li: “Mwan'a ka u shwile! H'a sa li yo ku ba ba pila!” Cwale a kala ku silisa ni ku lilela mwan'a hae, a nz'a li:

 5 “Mu bone! Ni ku lumelezi ku ya, mwan'a ka, wena liseli la meeto a ka.”

 6 Mi Tobita yena n'a nz'a mu alabanga, a li: “Kuza, musal'a ka! U si ke wa hupula cwalo. Wa pila hande. Ku na ni se si ba liyehisize. Mulikan'a hae ya ile ni yena ki mutu ye lu sepile, mi ki mwanahabo luna. U si ke wa felelwa ki sepo, musal'a ka. U ka tuha a fita.”

 7 Kono yena a li: “Ni tuhele. U si ke wa lika ku ni puma. Mwan'a ka u shwile.” Ka zazi ni zazi n'a matelanga kwande ku y'o nangela kwa nzila ya n'a ya mwan'a hae ka yona. N'a sa sepi kuli mutu n'a ka mu bonela mwan'a hae, haisi yena ka meeto a hae. Lizazi li sa likela feela n'a kutelanga kwa hae a nz'a lila ni ku silisa busihu kaufela, a sa koni ni ku lobala.

 

Mukiti wa fela mi Tobiasi ni Sara ba ya kwa hae

 

 Mwamulaho a mazazi a lishumi ka a mane a mukiti ao, Raguele n'a konkile ka luci kuli a be ona a mukiti wa linyalo la mwan'a hae, Tobiasi a taha ku yena, mi a li: “U ni lumelele kuli ni ye cwale, kakuli mwendi ndate ni me ba se ba felezwi ki sepo ya ku ni bona hape. Cwale na ku kupa, ndate, kuli u ni lumelele ku kutela kwa hae ku ndate. Ni se ni mi taluselize ka za mw'a n'a inezi ndate ha ni mu siya.”

 8 Raguele a li ku Tobiasi: “Ina, mwan'a ka. Lu ine hamoho kwanu. Ni ka luma linumwana ku y'o bulelela ndat'aho ka za hao.”

 9 Kono Tobiasi a hana, a li: “Batili sha, ni kupa kuli u ni lumelele ni kutele ku ndate.”

 10 Ha ku si ka ba ni tiyeho, Raguele a fa Sara munn'a hae Tobiasi. Hape a fa Tobiasi kalulo ya bufumu bwa hae: batanga ba banna ni na basali, mapulu ni lingu, limbongolo ni likamele, liapalo, mali, ni libyana za mwa ndu.

 11 Mi cwale a ba fundula ba tabile. A laeza Tobiasi ka manzwi a, a li: “U pile hande, mwan'a ka. U be ni musipili o munde! Mulimu wa lihalimu a ku shemube hamoho ni musal'a hao Sara!

 12 Ni sepa kuli ni ta bona bana ba mina pili ni si ka shwa.” Ku mwan'a hae Sara, a li: “Cwale u ye kwa makwenyan'a hao, kakuli ku zwa fa, ba se ba li bashemi ba hao luli, ba ba swana ni ba ba ku pepile. U zamaye ka kozo, mwan'a ka. Na sepa ha ni na ku utwa nto ye ñwi ku wena haisi feela bunde bwa likezo za hao ha ni sa nze ni pila.” A ba laeza, mi a ba fundula.

 Ka nako ya Edina ya ku ba laeza a li ku Tobiasi: “Mwanahesu ni mwan'a ka ya lateha, Mulimu a mi tuse kuli mane mu te mu lu kutele hape! Ni sepa kuli ni ka be ni boni bana ba mina ni Sara ni si ka shwa kale. Ni ku fa mwan'a ka fapil'a Mulena Mulimu. U si ke wa mu utwisa butuku ni hanyinyani, mwa bupilo bwa mina kaufela. Zamaya ka kozo, mwan'a ka. Ku zwa nako ye ni se ni li m'aho, mi Sara ki kaizel'a hao luli. Mulimu a lu tuse, lu pile hande kaufela ka tabo mwa bupilo bwa luna kamukana!” Cwale kih'a ba tubeta, mi bubeli bwa bona ba funduka ba tabile.

 

 13 Tobiasi a funduka mwa ndu ya Raguele a wile pilu. Mwa tabo ya hae a lumbeka Mulena wa lihalimu ni lifasi, Mulena wa linto kaufela, bakeñisa mpo ye tabisa y'a mu file mwa musipili wa hae. Ku Raguele ni Edina musal'a hae, a li: “N'e ka ba tabo ye tuna hahulu ku na ku mi kuteka mwa mazazi kaufela a bupilo bwa ka!”

11

Tobita wa bona hape

 

 1 Ne ba li fakaufi ni Kaserini, ku libahana ni Ninive.

 2 Rafaele n'a li ku Tobiasi: “Wa ziba butata bo lu siile ndat'aho a li ku bona.

 3 A lu akufe, lu itangete, lu y'o lukisa mwa ndu ili luna, musal'a hao h'a sa taha mwamulaho ni ba bañwi.”

 4 Ba zwelapili hamoho, mi fo Rafaele n'a s'a lemusize Tobiasi kuli a lwale ni nyoko. Nja ya ba latelela.

 

 5 Anna n'a inzi a nz'a talimezi kwa nzila ya n'a swanezi ku taha ka yona mwan'a hae.

 6 Kapili-pili a bona mwan'a hae mi a lumela kuli ki yena. Kih'a li ku ndat'ahe: “Ki yo mwan'a hao, u taha ni mulikan'a hae.”

 

 7 Pili ba si ka fita ku ndat'ahe, Rafaele a li ku Tobiasi: “Ni ku bulelela kuli meeto a ndat'aho a ta bona.

 8 U swanezi ku mu sela nyoko ya tapi mwa meeto. Mulyani wo u ka hohelana mi u ka lamutula likapi le lisweu fa meeto a hae, cwale ndat'aho u ta bona ni ku tabela.”

 

 9 M'ahe a mu matela mi a mu tulelela mwa mulala. Kih'a li ku mwan'a hae: “Ni tabile hahulu ha ni ku boni, mwan'a ka! Cwale niha ni ka shwa, ha ni sa na pilaelo.” A cipita.

 10 Tobita a nanuha mi a zamaya a tantalika mwa lapa ku ya kwa munyako mi a zwela kande. Tobiasi a mu katanyeza.

 11 N'a sweli nyoko ya tapi mwa mazoho. A mu futa mwa meeto, a mu omba-omba, a li: “Tiya pilu, ndate!” Hona foo a mu sela mulyani mwa meeto, a u tuhela mwateñi nakonyana.

 12 Cwale a mu swala mwa meeto ka mazoho a mabeli, a pampumuna likapi le ne li apesize fa meeto.

 13 Cwale ndat'ahe a mu tulelela mwa mulala.

 14 A lila mi a huweleza, a li: “Se ni bona cwale mwan'a ka, wena liseli la meeto a ka!” Kiha s'a li:

“Ku lumbekwe Mulimu!

Ku lumbekwe libizo la hae le lituna!

Ku lumbekwe mangeloi a hae

a kenile kaufela!

Ku lumbekwe libizo la hae le lituna

kuya kuile!

 

 15 N'a ni file manyando,

kono cwale u ni shwezi makeke

mi ni se ni bona mwan'a ka,

Tobiasi.”

 Tobiasi a kena mwa ndu, mi ka linzwi le lituna a huweleza ka tabo, a lumbeka Mulimu. Cwale a kandekela ndat'ahe ka za musipili wa hae kaufela, mo n'o bezi bunde, mw'a n'a il'o ngela silivela, mw'a nyalezi Sara mwan'a Raguele, mw'a tahezi ni yena, a mu latelela a li fakaufi, ni kuli n'a s'a li fakaufi ni ku kena mwa Ninive.

 

 16 Tobita a nanuha ka tabo, a y'o katanyeza makwenyan'a hae kwa munyako wa Ninive, a nz'a lumbeka Mulimu ka tabo. Batu ba Ninive, ha ba mu bona a izamaela ku si na ya mu swalelezi, ni ku hata hande sina pili, ba komoka hahulu.

 17 Tobita a ba taluseza mw'a n'a mu shemubezi Mulimu, ka ku mu kwalula meeto. Cwale Tobita a katana ni Sara, musal'a mwan'a hae Tobiasi, mi a mu fuyaula ka manzwi a, a li: “Ki hande ha u tile, mwan'a ka! Ku lumbekwe Mulimu wa hao ya ku tisize ku luna, mwan'a ka. Limbuyoti li be ku ndat'aho ni ku m'aho, ku mwan'a ka Tobiasi, ni ku wena mwan'a ka. Na ku amuhela cwale ni ku ku kenya mwa ndu ya hao luli ka tabo ni ka limbuyoti. Kena, mwan'a ka.” Ka lona lizazi leo Tobita a eza mukiti, mi a taba ni Majuda kaufela ba Ninive.

 18 Bana ba malum'ahe, bo Ahika ni Nadabi, ba t'o taba hamoho ni yena kwa mukiti wo.

 19

12

Rafaele u talusa kuli ki lingeloi la Mulimu

 

 1 Mukiti ha u s'o felile, Tobita a biza mwan'a hae Tobiasi, mi a li: “Mwan'a ka, u lukela ku nahana ka za tifo ya muhaenu y'o n'o ile ni yena. U mu fe hahulu ku fita mo ne lu lumelelani ni yena.”

 2 A alaba, a li: “Ndate, ni ka mu fa bukai bakeñisa tuso ya hae? Niha ni ka mu fa licika la bufumu bo lu tisisize, ha ni na ku sinyehelwa.

 3 U ni kutelize ku wena, ni pila hande, ni iketile. U folisize musal'a ka. U il'o ku ngela ni ku ku tiseza mali a hao. Cwale ni wena u ku folisize. Cwalehe, ka likezo ze kaufela ni ka mu fa bukai?”

 4 Tobita a li: “U swanelwa ki licika la z'a tisize.”

 5 Cwale Tobiasi a biza mulikan'a hae, mi a li: “U nge licika la bufumu b'o tisize. Ki yona tifo ya z'o ezize kaufela. U zamaye ka kozo.”

 

 6 Cwale Rafaele a bizeza Tobita ni Tobiasi kwatuko, mi a li: “Mu lumbeke Mulimu. Mu mu lumbeke fapil'a batu kaufela kabakala z'a mi file kamukana. Mu lumbeke mi mu tumise libizo la hae. Mu tumise likezo za Mulimu kwa batu kamukana ka swanelo ya zona, mi mu si ke mwa katala ni kamuta ku itumela ku yena.

 7 Kwa lukela ku pata kunutu ya mulena ki niti. Kono misebezi ya Mulimu yona i lukela ku zibahazwa. Mu itumele ku yena hahulu ka mo ku mu lukela. Mu eze ze lukile, mi ha mu na ku tahelwa ki bumaswe ni hanyinyani.

 

 8 “Tapelo hamoho ni ku itima lico, lituso hamoho ni mikwa ye minde cwalo, li ze nde ku fita ku fuma u nz'o li ya maswe. Ki ko kunde ku tundamena ku eza lituso ku fita ku ikubukanyeza gauda.

 9 Limpo za lituso li pilisa moya wa mutu kwa lifu ni ku takula libi kamukana. Ba ba fa lituso kwa batu, ba fumana bupilo bo butelele.

 10 Ba ba eza libi ni ku eza ze maswe, ba ipizeza bumai ili bona.

 

 11 “Ni ta mi bulelela niti kaufela, ni sa mi pateli se siñwi. Ni se ni mi bulelezi kuli ki ko kunde ku pata kunutu ya mulena, kantihe, kwa lukela ku zibahaza, ka mukwa o lukela, misebezi ya Mulimu.

 12 Cwale mu lukela ku ziba kuli, wena ni Sara ha ne mu nze mu lapela, ne li na, ya na mi fitisezanga likupo za mina ku Mulena, ni ku li bala. Mane hape ha n'o pumbekanga ba ba shwile, n'o yemelwa ki na.

 13 Ha n'o zwile fa tafule, u sa lika-liki, ku ya kwa ku pumbeka mufu ne ni lumilwe ku y'o lika tumelo ya hao.

 14 Ka yona nako yeo na lumiwa ki Mulimu ku t'o ku folisa hamoho ni Sara, musal'a mwan'a hao.

 15 Ki na Rafaele, yo muñwi wa mangeloi a supile a yema kamita fapil'a Mulimu.”

 

 16 Kaufel'a bona ba kenwa ki sabo mi ba wela fafasi, ba inama, ba sabile hahulu.

 17 Kono lingeloi la li: “Mu si ke mwa saba. Kozo i be ni mina. Mu lumbeke Mulimu kuya kuile.

 18 N'e li tato ya Mulimu luli kuli ni be ni mina, isiñi ya ka feela. Ki yena feela ye mu swanezi ku lumbeka mwa bupilo bwa mina. Mu swanela ku lumbeka yena feela.

 19 Ne mu hupula kuli mu ni boni ni nze ni ca lico, kanti nyaa. Ha ni si ka ca se siñwi. N'e li pono feela.

 20 Cwale mu lumbeke Muñ'a Bupilo mwa lifasi mi mu ise buitumelo ku Mulimu. Ni se ni bata ku kutela kwa lihalimu ku yena ya ni lumile. Mu ñole ze ezahalile kamukana.” Kih'a ya mwa lihalimu.

 21 Ha ba inuka hape ba tokwa ku mu bona.

 22 Ba lumbeka Mulimu ka lipina. Ba itumela ku yena ka ku eza linto ze komokisa cwalo. Kana n'e si lingeloi la Mulimu luli le ne li iponisize ku bona?

13

Pina ya Tobita ya ku lumbeka Mulimu

 

 

 1 Cwale Tobita a li:

“Ku lumbwe Mulimu ya pila

kuya kuile,

kakuli puso ya hae ki ya kamita!

 

 2 U fa milatu mi hape wa swalela.

U kenya batu mwa likozi za mafu,

mi hape u ba zwisa mwa manyando

a matuna.

Ha ku na ya kona ku pima

lizoho la hae.

 

 3 Mu zibahaze libubo la hae

kwa licaba kamukana,

mina bana ba Isilaele!

U mi hasanyelize mwahal'a macaba.

 

 4 Ni teñi hape

u mi bonisize butuna bwa hae.

Mu mu tumise fapil'a batu kaufela.

Ki Muñ'a luna, ki Ndat'a luna,

mi ki Mulimu kuya kuile.

 

 5 “Nih'a mi fa milatu

kabakala bumaswe bwa mina,

u ka mi shwela makeke kaufel'a mina.

U ka mi zwisa mwa macaba kamukana

ko ne mu hasanyelizwe.

 

 6 Haiba mu kutela ku yena

ka lipilu za mina

ni moya wa mina kaufela,

mi mu sepahala hande ku yena,

cwale u ta kutela ku mina

mi h'a sa na ku mi fulalela ni kamuta.

Mu hupule mw'a mi piliselize hande.

Mu itumele ku yena ka ku tiisa.

Ku lumbekwe Mulena wa niti!

 

 7 Ku tumiswe Mulena yo muhulu

wa kamita ni mita.

Haili na, ni sweli

2ku opela lipina za ku mu lumbeka,

mwa naha mo ni luilwe.

Ni zibahaza

2maata ni butuna bwa hae,

kwa sicaba se si fosize.

Baezalibi, mu kutele ku yena.

Mu be ni mikwa ye minde

fapil'a hae.

Mwendi u ka ba ni musa ku mina

mi a mi shwele makeke.

Haili na, ni lumbeka Mulimu,

ni moya wa ka

u tabile ku Mulimu wa lihalimu.

 

 8 Butuna bwa hae bu lumbekwe

ki batu kaufela.

Litumbo za hae

li opelwe mwa Jerusalema.

 

Pina ya Tobita ya ku lumbeka Jerusalema

 

 9 “Jerusalema, Munzi o Kenile,

Mulimu u ku file manyando

bakeñisa misebezi ya hao.

Nihakulicwalo u ka shemuba bana ba

ba ba lukile.

 

 10 U itumele ku Mulimu

2ka mo ku mu swanela

ni ku lumbeka Mulena

wa kamita ni mita,

kuli Tempele ya hao i te i yahiwe

sinca ka tabo ku wena.

A eze hande ba ku wena

ba ba ne ba hapilwe kaufela.

Kamita a shemube ba ku wena

kaufela ba ba mwa manyando,

ku isa kwa masika kaufela a sa taha.

 

 11 “Ku taha liseli le li benya

fahalimw'a linaha kamukana

za lifasi.

Licaba ze ñata ze zwa kwahule

li ka taha.

Li ka zwa

kwa mafelezo a lifasi kaufela,

ku t'o ba fakufi ni Mulena Mulimu,

li lwezi limpo za Mulena wa lihalimu.

Mwahal'a wena, Jerusalema,lusika ka lusika

lu ka tumisa tabo ya lona,

mi libizo la hao, ili Ya Ketilwe,

li ka ba teñi kamita.

 

 12 “Sikuto si be ku ba ba ku foseza.

Sikuto si be ku mañi ni mañi

ya ka ku sinya,

ba ba wisaka mamota a hao,

ba ba lutulula

litawala za hao ze telele,

ni ba ba cisa mandu a hao!

Mbuyoti ki ya ba ba ku tiisa

kaufela!

 

 13 Cwale u ka taba hahulu

ni ku nyakalala

bakeñisa bana ba ba lukile,

kakuli kamukan'a bona

ba ta be ba kopanyelizwe mwateñi

mi ba ka lumba Mulena

wa kamita ni mita.

 

 14 “Litohonolo ki la ba ba ku lata.

Litohonolo ki la ba ba tabela

kozo ya hao.

Litohonolo ki la ba ba ne ba silisa

bakeñisa manyando a hao!

Kakuli ba ka tuha ba taba

ha ba li ku wena

ba nze ba bona limbuyoti za hao

kaufela mwa mazazi a taha.

 

 15 Moya wa ka u lumbeka

Muñ'a Bupilo, Mulena yo mutuna.

 

 16 Jerusalema u ka yahiwa sinca

ni Tempele ya hae

i ka ba ya kamita ni mita.

 

“Ne ka ba tabo ye tuna hahulu

haiba yo muñwi wa ku luna

n'a ka siyala

ku bona kanya ya hao

ni ku lumbeka Mulena wa lihalimu.

Minyako ya Jerusalema i ka yahiwa

ka macwe a butokwa a safire

ni emeralda,

mi mamota a hao kaufela

a ka yahiwa ka macwe a butokwa.

Litawala za Jerusalema li ka yahiwa

ka gauda

ni lituwa za zona ka gauda ye nde.

 

 17 Mikwakwa ya Jerusalema

i ka katiwa

ka macwe a butokwa a mafubelo

ni macwe a zwa kwa Ofiri.

Minyako ya Jerusalema

i ka utwahaza milumo ya lipina

za ku lumbeka,

mi mandu a hae kaufela a ka li:

 

 

 18 ‘Alleluya!

Ku lumbekwe Mulimu wa Isilaele!’

Ba ba li ku wena, ba ka lumbeka

libizo le li kenile kuya kuile.”

14

 

 1 A, ki ona mafelelezo a pina ya Tobita.

 

Tobita u polofita ku sinyeha kwa Ninive

 

 2 Tobita, ha s'a pilile lilimo ze mwanda ka lishumi ni ze peli, a shwa lifu le linde, mi kepelo ya hae ya ba ye kutekeha mwa Ninive.

 3 N'a shwile meeto ha n'a s'a na ni lilimo ze mashumi a silezi ni ze peli za ku pepwa. Ha s'a folisizwe a zwelapili ku pila hande, ni ku tusa babotana ka limpo a nz'a lumbeka Mulimu ni ku tumisa butuna bwa hae.

 4 Ha n'a s'a li fakaufi ni ku shwa, a biza mwan'a hae Tobiasi mi a mu fa likelezo ze, a li: “Mwan'a ka, u nge bana ba hao, u ye kapili kwa Media, kakuli ni lumela linzwi la Mulimu le ne li bulezwi ki Nahumi bakeñisa Ninive. Linto kamukana li ka ezahala. Bumaswe kaufela bo ne bu bulezwi ki balumiwa ba Mulimu, ili bona bapolofita ba Isilaele, bu ka ezahala kwa Asiria ni Ninive. Ha ku na, nihaili linzwi li li liñwi la bona, le li si ke la ezahala. Kaufela li ka ezahala nako ha i ka fita. U ka pila hande mwa Media ku fita mwa Asiria kapa mwa Babilona. Haili na kasibili, na ziba, mi ni lumela kuli linto kamukana z'a bulezi Mulimu li ka ezahala. Cwale ku ta ba cwalo, mi ha ku na nihaili linzwi li li liñwi la bupolofita le li si ke la ezahala.

 “Banabahabo luna ba ba pila mwa Isilaele ba ka balwa mi ba ka isiwa kwa linaha li sili za kwahule. Naha kaufela ya Isilaele i ka ba feela lihalaupa, mi Samaria ni Jerusalema ni zona i ta ba matota. Ni yona ndu ya Mulimu i ta wiswa ni ku ciswa ka nakonyana.

 5 Kasamulaho hape Mulimu u ka ba shwela makeke mi u ka ba kutiseza mwa naha ya Isilaele. Ba ka yaha ndu ya hae sinca, nihaike ha i na ku ba ye nde sina ya pili, ku fitela nako ha i se i fitile. Kono mwamulaho a zeo, kaufel'a bona ba ka kuta ku zwa mwa butanga. Ba t'o yaha Jerusalema sinca ka bukwala ni kanya ya hae, mi ni yona ndu ya Mulimu i ka yahwa sinca mwateñi, sina mo ne ba bulelezi bapolofita ba Isilaele pili.

 6 Cwale batu kamukana ba lifasi ba ka sikuluha, mi ba ka saba Mulimu ka lipilu za bona kaufela. Kamukan'a bona ba ka hana milimu ya bona ya buhata, ye ne ba latehisize ni ku ba fosisa.

 7 Ba ka lumbeka Mulimu luli wa kamita ni mita ka mikwa ye minde. Maisilaele kaufela, ba ba ka siyala ba pila ka ona mazazi ao, ba ka hupula Mulimu ka lipilu za bona kaufela. Ba ka taha ba t'o kopana mwa Jerusalema, mi kasamulaho ba ka yaha, ni ku pila hande mwa naha ya Abrahama ye ka ba ya bona luli. Mi ba ba lata Mulimu ka lipilu za bona kaufela ba ka ba ni tabo. Haili ba ba eza sibi ni bumaswe, ba ka timezwa mwa lifasi.

 

 8 “Cwalehe, bana ba ka, ni mi fa musebezi wo. Mu sebeleze Mulimu ka lipilu za mina kaufela, mi mu eze ze mu tabisa. Hape mu lute bana ba mina ku ba ni mikwa ye minde, ku fa lituso kwa babotana, ku hupula Mulimu ni ku lumbeka libizo la hae kamita, ka lipilu ni ka maata a bona kamukana.

 

 9 “Cwalehe, mwan'a ka, u zwe mwa Ninive. U si ke wa ina mwateñi.

 10 U sa feza feela ku pumbeka m'aho kwatukw'a ka, u funduke ka lona lizazi leo, i ka ba ka nako ifi kamba ifi. U si ke wa lika-lika mwa naha ye, ye tezi bumaswe hahulu mwa libaka kaufela. Mwan'a ka, hupula ze n'a ezizwe ki Nadabi ku ndat'ahe ya n'a mu hulisize, yena Ahika. Kana n'a si ka hapelezwa ku ipata mwa liñope niha n'a sa pila? Kono Mulimu a fa ya n'a batile ku mu bulaya se si mu swanela fapil'a meeto a Ahika. Ahika n'a pilisizwe, mi Nadabi a fiwa mulatu wa ku iswa kwa lififi le li sa feli kabakala ku lela ku mu bulaya. Kabakala misebezi ye minde Ahika u pimile silaha s'a n'a teezwi ki Nadabi. Mi cwale Nadabi u wezi ku sona mi u timezi luli.

 11 Cwale, bana ba ka, mwa bona tuso ya limpo, ni bumaswe ko bu isa mutu, ili kwa lifu. Kono cwale ni felelwa ki moya.”

 Ba mu lobaza mwa mumbeta wa hae. A shwa mi a bulukwa ka likute.

 

Tobiasi u y'o pila ni bashemi ba musal'a hae

 

 12 M'ahe ha s'a shwile, Tobiasi a mu buluka kwatukw'a ndat'ahe. Cwale a funduka ku ya kwa Media ni musal'a hae ni bana. A pila mwa Ekibatana ni mukwenyan'a hae, Raguele.

 13 A pilisa hande bashemi ba musal'a hae, ba ba ne ba se ba supezi, a nz'a ba babalela ni ku ba kuteka. Mi mwamulaho a ba buluka mwa Ekibatana mwa Media. Tobiasi a yola bufumu bwa Raguele hamoho ni bwa ndat'ahe Tobita.

 14 U pilile lilimo ze mwanda ka lishumi ni ze supile a nz'a kutekeha hahulu.

 15 U boni ku sinyeha kwa Ninive a si ka shwa kale. U boni cwalo ba Ninive ha ba swalwa ni ku isiwa kwa Media ki Siakisaresi mulena wa Media. A lumbeka Mulimu bakeñisa manyando a' kenyelize Ninive ni Asiria. Pili a si ka shwa, a bona ziezi ya Ninive, mi a lumbeka Mulena Mulimu kamita ni mita. Amen.