JDT LO69.SFM 07/26/0006 D. M LOZI ST2 MONGU ZAMBIA

 

JUDISI

 1

Pizo ya ku lwanisa Arifakisadi

 

 1 Ka silimo sa bulishumi ni ze peli Nebukadenezare ha n'a busa Maasiria mwa munzi o mutuna wa Ninive, Arifakisadi yena n'a busa Mamede mwa Ekibatana.

 2 A potolosa munzi wo ka lukwakwa lwa mamota a matuna hahulu, a yahilwe ka macwe a makima, a matelele. Bupala bwa macwe ao ne bu likana ni kalulo ya bubeli ya butelele bwa ona, bo ne bu eza mihato ye milalu. Mi mamota ona n'a na ni butelele bo bu eza mihato ye mashumi a malalu ka i ketalizoho ku ya mwahalimu ni ye mashumi a mabeli ka i ketalizoho mwa bupala.

 

 3 Kwa minyako ne ku na ni litawala ze eza mihato ye mashumi a ketalizoho ku ya mwahalimu. Bupala bwa mitomo ya zona ne bu eza mihato ye mashumi a malalu.

 4 Minyako yona ne i na ni butelele bo bu eza mihato ye mashumi a malalu ka i ketalizoho ku ya mwahalimu ni bupala bo bu eza mihato ye mashumi a mabeli ili kuli mpi ya hae i kone ku zamaya hande hamoho ha i zwela kwande, ni ku caula hamoho ku si na butata.

 

 5 Ka yona nako yeo Mulena Nebukadenezare a lwanisa Mulena Arifakisadi mwa libala-tuna le li namile mwa naha ya Ragae.

 6 Arifakisadi n'a tuswa ki batu kamukwana ba ba ne ba zwa mwa libaka za malundu, ba ba zwa kwa Yuferati, Tigirisi ni Hidaspesi, ni ba ba ne ba zwa mwa mabala, ili ba ba ne ba li batu ba Mulena Arioki, mulena wa Maelimiti. Kamukwaocwalo macaba a mañata a tusa mwa ndwa yeo ya bana ba Makalade.

 

 7 Nebukadenezare mulena wa Maasiria a lumela linzwi kwa batu kaufela ba Peresia, ku ba linaha za wiko kamukana, ili Silisia, Damaseka, Lebanoni, ni naha ye kwa upa wa yona, ni ku ba ba fa munanga wa liwate kaufela.

 8 Mi a lumela linzwi kwa batu ba Karimele, Giliadi, kwa Malundu a Galilea ni libala le lituna la Esidiraeloni.

 9 A lumela linzwi ni kwa batu ba Samaria ni minzi ya yona, ku ba ba mwabuse bwa Jordani, mane ku y'o fita kwa Jerusalema, Betani, Kelousi, Kadeshi, Nuka ya Egepita, Takapanesi, Ramisese, ni naha ya Gosheni kaufela.

 10 A lumela linzwi mane ni mwabuse bwa Tanisi, ni Memifisi, kwa batu kamukana ba Egepita, ku y'o fita kwa miseto ya Etiopia.

 

 11 Kono batu ba linaha zeo kamukana ba hana pizo ya Mulena Nebukadenezare wa Asiria mi ba tokwa ku y'o mu tusa mwa ndwa. Ne ba sa mu sabi kakuli ne ba hupula kuli n'a li a li nosi. Kiha ba leleka lindumeleti za hae. Ba ba kutiseza ku yena ba si na se siñwi, ba swabile hahulu.

 12 Nebukadenezare a nyemela hahulu linaha zeo kaufela. A konka ka lubona lwa hae, ni ka maata a mubuso wa hae, kuli u ka kutiseza bumaswe kwa linaha zeo, ili Silisia, Damaseka ni Siria, Moabi ni Amoni, Judea ni Egepita, mane ku y'o fita kwa y'o felela mawate a mabeli, ni kuli li ta kutisezwa bumaswe ka ndwa.

 

 13 Mwa silimo sa bulishumi ka ze supile Nebukadenezare ni mpi ya hae ba lwanisa Mulena Arifakisadi, mi mwa ndwa yeo ba mu tula. Ba leleka mpi ya Arifakisadi kaufela yona, ni masole ba hae ba lipizi, ni ba likoloi.

 14 Nebukadenezare a hapa minzi ya Arifakisadi mi a zwelapili ku ya kwa Ekibatana. A hapa litawala za ona mi a huhula bufumu bwa mwa misika ya ona. A sinya bunde bwa munzi wo kaufela, mane wa fetuha matota a swabisa.

 15 Kasamulaho, a swala Arifakisadi mwa malundu a Ragae, mi a mu bulaela hona fo ka malumo.

 

 16 Cwale yena ni makuta a hae, ni ba ba ne ba keni ku yena kaufela, ili mpi ye tuna, ba kuta. Ku zwa fo yena ni mpi ya hae ba eza mukiti wa mazazi a mwanda ni mashumi a mabeli, ku si na sabo.

 

Pizo ya ku lwanisa ba kwa wiko

 

 2

 

 1 Ka silimo sa bulishumi ka ze supile ni si li siñwi, kweli ya pili ha i se i na ni mazazi a mashumi a mabeli ka mazazi a mabeli, kwa utwahala mabulatwi mwa mutala kuli Nebukadenezare mulena wa Maasiria u ta be a lwanisize lifasi kamukana, sina mw'a n'a fumbelezi.

 2 A biza batu ba bahulu ba ndwa ni manduna ba bahulu kaufela mi a ba ni mukopano wa kwa mukunda ni bona, mi ka mulomo wa hae a tiisa kuli u ta yundisa manaha ao kaufela. 3  Cwale kwa laelwa kuli mañi ni mañi, ya n'a hanile pizo ya mulena, u ta bulaiwa.

 4 Mukopano ha u se u felile, Nebukadenezare mulena wa Maasiria a luma mutu ku y'o biza Holofenesi, muzamaisi yo muhulu wa limpi za hae, ili wa bubeli ku yena, mi a li:

 

 5 “Mulena yo Muhulu wa lifasi kaufela u li: ‘U funduke. U iketele masole ba lindume ba ba likana ku ba likiti ze mwanda ka ze mashumi a mabeli ba ba zamaya ka mahutu, ni ba likiti ze lishumi ka ze peli ba ba pahami lipizi.

 6 Cwale u ye, u y'o lwanisa linaha za kwa wiko, kakuli batu ba, ba hanile pizo ya ka.

 7 Ba bulelele kuli ba itukiseze ku koza, kakuli ka bunyemi bwa ka ni tuha ni y'o ba kenela. Mahutu a masole ba ka a ta kwahela lifasi kaufela, mi ni ka li amuha linto kamukana.

 8 Ba ba holofalizwe ku bona ba ka taza misindi. Milapo kaufela, mi linuka li ka tibwa ki litupu za ba ba shwile, mane li icimbaukela.

 9 Ba ba hapilwe ni ta ba isa kwa mafelelezo a lifasi.

 

 10 “ ‘Cwale, zamaya! U kale ka ku ni hapela linaha ze kaufela. Haiba ba koza ku wena, u ba tuhele cwalo ku fitela nako ye ni ka t'o ba utwisa butuku i fita.

 11 Kono haiba ba hana ku koza ku wena, u si ke wa ba ni makeke ku bona kaufela. Ba bulaye kamukana, mi u huhule linto kamukana ze mwa manaha mo ni ku lumile.

 12 Kakuli ni konkile cwalo luli ka bupilo bwa ka, ni ka maata a matuna a mubuso wa ka, kaniti ni ka eza sina mo ni bulelezi.

 13 Cwale wena u si ke wa keshebisa nihaili i liñwi ya litaelo za muñ'a hao. U eze ka tata ku latelela litaelo za ka ku si na tiyeho.’ “

 

 14 Holofenesi, a s'a zwa feela fapil'a mulena, a biza bahulu ba ndwa kaufela, bazamaisi ba makuta ni manduna kaufela ba mpi ya Asiria.

 15 A keta makuta a mpi sina mw'a n'a laelezwi ki muñ'a hae. N'e li masole ba ba eza likiti ze mwanda ka mashumi a mabeli ba ba zamaya ka mahutu, ni ba lipizi ba ba eza likiti ze lishumi ka ze peli ili ba ba na ni buta ni masho.

 

 16 Bao a ba keta ka mukwa wa ndwa.

 17 Cwale kih'a nga palo ye tuna ya likamele, mambema, ni limbongolo ze ne li lwala libyana. A nga cwalo ni lingu ze ñata hahulu, mapulu, ni lipuli za mufaho wa bona.

 18 Munna ni munna n'a holiswa lico ze ñata, ni palo ye tuna ya mali a gauda ni silivela ye zwa mwa panga ya mulena.

 

 19 Cwale a funduka ni mpi-tuna ya hae kaufela, a zwelapili, a itangeta kwapil'a Mulena Nebukadenezare, ku y'o hapa naha ya wiko kaufela, a na ni likoloi za hae, ba ba pahami lipizi za ndwa, ni lindume ba ba ketilwe ba ba zamaya ka mahutu.

 20 Undi wa nyangela ba kamuha sina nzie, ili buñata bo bu sa konwi ku balwa inge mushabati, ba ya ni bona.

 

Holofenesi u zwelapili ni masole

 

 21 Kiha ba zwa mwa Ninive, ba zamaya mazazi a malalu, ba libile Libala la Bekitileti. Ha ba zwa mwa Bekitileti ba zwelapili mi ba toma mafulo fakaufi ni malundu a namile kwa mutulo wa Silisia.

 22 Ku zwa foo, Holofenesi a zwelapili mwa linaha za malundu, a na ni mpi-tuna ya hae ya masole ba mahutu, ba lipizi, ni ba likoloi.

 23 A puma ka nzila ya Puti ni Ludi, mi a hapa batu ba Rasisi ni ba Ishimaele kaufela, ba ba ne ba pila kwa mafelelezo a lihalaupa, ili kwa mboela wa Keleoni.

 24 A zamaya ka nzila ya munanga wa Yuferati, a pazula Mesopotamia fahali a nz'a tula ni ku sinya minzi ye tiile kamukana, ye ne silelelizwe, ye ne sileleza Nuka ya Abroni, mane a y'o fita kwa liwate.

 25 Ku tuha foo a lwanisa linaha za Silisia a nz'a bulaya hahulu ba ba ne ba itwanela kaufela, mane a y'o fita kwa milulwani ya kwa mboela wa Jafeta ku libahana ni Arabia.

 26 A beya Mamidiani mwahali, a cisa litende za bona mi a huhula lingu za bona.

 27 A zwelapili ku liba kwa Libala la Damaseka ka nako ya kutulo ya buloto, a cisa masimu a lico kaufela, a bulaya mitapi ya lingu ni ya likomu kamukana, a hapa minzi ni ku sinya naha yeo hahulu, mi a bulaya micaha kaufela ka mikwale.

 28 Sabo ye tuna ni luwewe za kena batu kaufela ba ba ne ba pila kwa makamba a liwate. Buñata bwa batu ba Sidoni, Tire ili Suri,  Okina, Jamunia, Azoto, ni Ashikeloni ba ngangamaniswa ki sabo ye tuna.

 3

 

 1 Cwalehe, bona ba lumela ku Holofenesi batu ku y'o kupa kozo ka manzwi ao:

 2 “Lu batanga ba Mulena yo Muhulu Nebukadenezare, mi lu patama fapil'a hao. U lu eze m'o latela.

 3 Milaka ya luna ya likomu, naha ya luna kaufela, masimu a luna a buloto, mitapi ya luna ya lingu ni ya likomu, hamoho ni mafulelo a luna cwalo, li mwa maata a hao. U li eze m'o latela.

 4 Minzi ya luna ni ba ba pila ku yona cwalo, ki ba hao. U y'o ba eza m'o latela.”

 5 Banna bao, ba ba ne ba lumilwe, ba taha ku Holofenesi mi ba talusa sina mo ne ba bulelezwi.

 

 6 Cwale kih'a nga mpi ya hae, a ya kwa makamba a liwate mi a y'o toma mafulo a masole mwa minzi kamukana ye n'e tiisizwe hahulu, a nz'a ketanga banna ba ba tiile ku beya mwa mpi ya hae.

 7 Batu ba mwa minzi yeo, ni ba mwa minzi ye miñwi kaufela ye bapani ni yona, ba mu amuhela ba apezi lipalisa kwa litoho, mi ba bina ba nze ba liza milai.

 8 Nihakulicwalo a tubaka miyaho ya lisebelezo za milimu ya bona. A pumaka likota kaufela fo ne ba pailelelanga, sina mw'a n'a laelezwi. A sinya milimu ya bona, mi a hapeleza macaba ku lapela ni ku sebeleza feela Nebukadenezare, ni kuli ba lipuo kaufela ba mu kuteke sina mulimu.

 9 Kamukwaocwalo a y'o fita kwa makalelo a Esidiraeloni, fakaufi ni Dotani, munzi o talimani ni liñope-tuna la Judea.

 10 A toma mafulo mwahal'a Geba ni Sitopolisi mi a ina mwateñi kweli mutumbi ku ekeza ku ze ne tokwahala kwa mpi ya hae.

 4

Judea i itukiseza ndwa

 

 1 Maisilaele ba ba ne ba pila mwa Judea ba utwa ka za Holofenezi, muzamaisi yo muhulu wa mpi ya Nebukadenezare mulena wa Maasiria, mw'a ezelize macaba a mañata ka ku ba amuhanga linto kaufela za mwa litempele mi ku tuha fo hape u sinya ni zona litempele.

 

 2 Cwale ba saba hahulu, kakuli n'a s'a li fakaufi ni bona. Ne ba saba hahulu bakeñisa Jerusalema ni Tempele ya Muñ'a Bupilo, Mulimu wa bona.

 3 Kihona ne ba sa z'o fita ku zwa mwa butanga ka yona nakoyana ye kuswani yeo. Ku yaha kwa batu sinca mwa Judea, ni ku kenisa Tempele sinca, katala ni lisebeliso za mwateñi, kihona ne ku sa z'o fela.

 

 4 Kikabakaleo ba zibisa ba Samaria kaufela, ba Kona, Beti-Holoni, Belimaine, Jeriko, Choba, Akisora, ni mwa Musindi wa Salemu kuli ba itukise.

 5 Ba nga libaka za malundu a pahami hahulu mi ba sileleza minzi ya fateñi ka mamota. Ba beya mwateñi linto kamukana za ku itusisa kwa ndwa yeo ye n'e ba tahela, kakuli kihona ne ba sa z'o kutula lico mwa masimu.

 

 6 Joakimu, muprisita yo muhulu ya n'a pila mwa Jerusalema ka yona nako yeo, a ñolela batu ba mwa Betulia ni ba mwa Batomasitaime, ili minzi ye mibeli ye talimile kwa Esidiraeloni ku libahana ni libala la Dotani.

 7 A ba laela ku kwala linzila za mwa malundu kakuli kihona feela mo ne ba ka kona ku fita ku ya kwa Judea, mi kihona mo ne ba ka kona ku yemisa mpi yeo ye n'e t'o ba tabamisa, kakuli ku kumbana kwa nzila yeo ne ku konisa feela batu ba babeli ku fita mwateñi ba nze ba bapani.

 8 Maisilaele ba latelela taelo ya Joakimu, muprisita yo muhulu, ni taelo ya ba Kopano ya ba Bahulu ya kwa Jerusalema.

 

Majuda ba ikupela tuso ku Mulimu

 

 9 Banna ba Isilaele kamukana ba kupa ku Mulimu ka lipilu za bona kaufela, mi ba ikokobeza fapil'a hae.

 10 Bona, basali ba bona, bana ba bona, ni likomu za bona, batu kaufela ba ba kopani ni bona, babeleki ba ba lifiwa mali kamba batanga, ba itama liapalo za maswabi mwa mateka.

 11 Maisilaele kaufela mwa Jerusalema, hamoho ni basali ni bana, ba isasa mulola wa fa liiso kwa litoho, ba patama fapil'a Tempele, ba otolola mazoho fapil'a Muñ'a Bupilo.

 12 Ba tateza ni kona katala ka masaka, mi cwale ba kopana hamoho ka pilu ya bona kaufela ku kupa Mulimu wa Isilaele kuli a si ke a liselela bana ba bona ba bulawa, basali ba bona ba hapiwa, minzi ya habo bona ye ba yolile i sinyiwa, Tempele i shendaulwa ni ku nyefaulwa ili kuli bahedeni ba itumbe ka yona.

 13 Muñ'a Bupilo a ba a utwa, mi a ba talima ka mukekecima bakeñisa manyando a bona.

 Batu ba mwa Judea ni mwa Jerusalema ba itima lico ka mazazi a mañata, ba li fapil'a katala ka Muñ'a Bupilo ya Maata Kaufela.

 14 Joakimu, muprisita yo muhulu, ni bao kaufela ba ba ne ba yemi fapil'a Mulena, ili baprisita ni batusi ba bona, ba itama masaka mwa mateka, ha ne ba nze ba eza litabelo za ku cisa ni litabelo ze ñwi za limpo za batu.

 15 Ba na ni mulola fa litukwe za bona. Ba kupa hahulu ku Muñ'a Bupilo kuli a ba talime, mi a be ni mukekecima ku ba mba ya Isilaele.

 5

Mukopano wa ndwa mwa mafulo a Holofenesi

 

 1 Holofenesi, muzamaisi yo muhulu wa mpi ya Maasiria, a bihelwa kuli bana ba Isilaele ne ba itukiseza ndwa, ni kuli ne ba se ba kwalile nzila ya mwa malundu, mi ba yahile lukwakwa fa malundu, ni ku yepa misima mwa mabala. A nyema hahulu.

 2 A biza bana ba malena ba Moabi kaufela, ni bazamaisi ba bahulu kaufela ba Amoni ni babusisi ba bahulu ba manaha a kwa makamba a liwate.

 3 A li: “Banna ba Kanana, mu ni taluseze ki bo mañi batu ba, ba ba pila mwa linaha za malundu? Ba ina mwa minzi ye cwañi? Mpi ya bona i kuma kai kwa buñata? Maata a bona a zwa kai? Mulena ya ba busa ni ku laela mpi ya bona ki mañi?

 4 Kikabakalañi haili bona feela ba ba si ka t'o ni amuhela sina mo ba ezelize batu kaufela ba ba pila mwa wiko?”

 

 5 Cwale Akiori, muzamaisi wa Maamoni kamukana, a alaba, a li: “Muñ'a ka, u teeleze ku se si ka bulelwa ki mutang'a hao. Ni ka ku taluseza ka za batu ba, ba ba pila mwa malundu, ba minzi ye bapani ni wena. Ha ku na buhata b'o ka utwa bu zwa mwa mulomo wa mutang'a hao.

 6 Batu ba, ba simuluha kwa Makalade.

 7 Ne ba pilanga mwa Mesopotamia kakuli ne ba hanile ku latelela milimu ya bo kukw'a bona ba ba ne ba pila mwa Kaladea.

 8 Ba siile mukwa wa bo kukw'a bona kuli ba sebeleze Mulimu ya kwa lihalimu, ili Mulimu ye se ba ziba. Ha se ba lelekwa kwa milimu ya bona yeo, ba sabela kwa Mesopotamia, mi ba pila kwateñi nako ye telele.

 

 9 “Mulimu ha s'a ba bulelela kuli ba siye munzi wa bona ba ye kwa Kanana, ba ya mi ba y'o yaha kwateñi. Ba y'o fuma gauda, silivela ni likomu ze ñata.

 10 Kasamulaho kwa taha tala ye tuna mwa naha ya Kanana, mi bona ba ya kwa Egepita ko ne ku fumanwa lico. Ba pila nako ye telele hahulu ha ne ku sa fumaneha lico kwateñi. Hona koo ba y'o ata hahulu mane ba ba mushobo o sa konwi ku balwa.

 11 Kono mulena wa Egepita a ba fetuhela, a ba nyandisa ka ku ba hapeleza ku eza litina, a ba hatelela hahulu, mi a ba eza batanga.

 12 Bao ba kupa ku Mulimu wa bona. Mi yena a tiseza naha ya Egepita kaufela likozi ze maswe hahulu, mi cwale Maegepita ba ba lelekisa.

 13 Mulimu a kalisa Liwate le Lifubelu fapil'a bona kuli ba sile.

 14 A ba zamaisa ka nzila ya Sinai ni Kadeshi-Baranea. Ba lelekile batu ba ba ne ba pila mwa mboela wa Kanana.

 15 Ba yaha mwa naha ya Maamori, mi ka maata a bona ba shandaula ni ku timeza bañi ba naha ya Heshiboni. Cwale ha se ba silile Nuka ya Jordani, ba nga linaha za malundu kamukana.

 16 Ba leleka Makanana, Maperizi, Majebusi, ni Mashekemi hamohocwalo ni Magirigashi, mi ba pila mwateñi lilimo ze ñata.

 

 17 “Ki ka nako yeo feela ye ne ba si ka foseza Mulimu wa bona, ba pila hande ni ku fuma, kakuli ba na ni Mulimu ya toile bumaswe.

 18 Kono ha ba zwile mwa nzila y'a n'a ba file Mulimu kuli ba pile ka yona, ba bañwi ba bulawa mwa lindwa, mi ba bañwi ba hapiwa, ba iswa mwa linaha li sili. Tempele ya Mulimu wa bona ya tubakwa mi minzi ya bona ya ngiwa ki lila za bona.

 19 Cwale ha ba kutela hape ku Mulimu wa bona, ba kuta hape, ku zwa mwa libaka mo ne ba isizwe ni ku hasanyezwa ku zona. Ba yaha hape mwa Jerusalema, mo ku na ni Tempele ya bona, mi cwale ba nga linaha za malundu kamukana ze ne siyezi li si na batu.

 20 Cwalehe, Muñ'a ka ni mulen'a ka, haiba batu ba ku na ni se ba fosize, haiba ba ezize sibi ku Mulimu wa bona, lu swanezi ku ba ni niti ka mo ba foselize, mi cwale kihona lu ka y'o ba lwanisa.

 21 Kono haiba sicaba sa bona si si ka fosa, mulen'a ka, foo n'e ka ba bunde kuli lu ba ambuke, ka ku saba kuli mwendi Muñ'a Bupilo, Mulimu wa bona, a ka swana a ba sileleza, mi cwale luna lu tulwe maswe, mane lu sehiwe ki lifasi kaufela.”

 

 22 Akiori ha s'a felize ku bulela, batu kaufela ba ba ne ba beile tende mwahali ba hana, mi ba halifa hahulu. Manduna ba bahulu ba Holofenesi, ni batu kamukana ba kwa makamba, ni ba Moabi kamukana ba li Akiori a pumakiwe bubindi-bindi.

 23 “Lu ka sabelañi Maisilaele? Ki batu ba ba fokola ba ba si na maata, mi ha ba koni ku itwanela mwa ndwa ye tata.

 24 Mpi ya hao, Holofenesi muñ'a luna, i nanuhe! I zwelepili! I ta ba feza hañwi feela.”

 6

Akiori u fiwa Maisilaele

 

 1 Siyongili se ne si ezizwe ki batu ba bañata, ba ba ne ba beile tende mwahali, ha se si felile, Holofenesi, muzamaisi yo muhulu wa mpi ya Maasiria, a nyaza ni ku omanya Akiori fapil'a buñata kaufela bwa balicaba ni Maamoni.

 2 A li: “Akiori, u hupula kuli u mañi, wena ni Maamoni ba ba lifiwa, ha mu tisa lipapali za bupolofita bo bu cwana ku luna kacenu, ni ku lika ku lu zwafisa kuli lu si ke lwa y'o lwanisa Maisilaele? U bulela kuli Mulimu wa bona u ka ba sileleza. Ki mañi yena Mulimu wa bona, haiba i si Nebukadenezare? Yena kasibili u ta bonisa maata a hae ku ba timeza mwa lifasi, mi luli Mulimu wa bona h'a na ku ba pilisa.

 3 Kono luna, batu ba hae, lu ka ba bulaya ka bunolo ku si na butata. Ha ba na ku kona ku lwana ni mpi ya masole ba luna ba ba pahami fa lipizi.

 4 Lu ka ba cisa kaufel'a bona. Malundu a bona a ta kwahelwa ki mali a bona, mi mabala a bona a ka tala litupu za bona. Ha ba koni ku itamulela ku luna. Yo muñwi ni yo muñwi wa bona u ka shwa, kihona mw'a bulelela Mulena Nebukadenezare, mulena yo muhulu wa lifasi kaufela. Kakuli u bulezi, haisi ku ezahale s'a bulezi.

 5 Haili ka wena, Akiori, wena Muamori ya sebeleza mali, wena ya sa z'o bulela manzwi a si na tuso, ha u na ku bona pata ya ka ku fitela lizazi leo ha se ni kutiselize bumaswe kwa mañete ba, ba ba zwa kwa Egepita.

 6 Mi cwale kihona mikwale ya masole ba ka, ni malumo a manduna ba ka, li ta ku punyaka mwa lubaci. U ka wela mwahal'a ba ba holofezi, ka yona nako ye ni ka fetuhela Isilaele.

 7 Cwale batu ba ka ba ta ku isa mwa malundu, ba y'o ku siya fakaufi ni o muñwi wa minzi ye mwa linzila.

 8 Ha u na ku shwa ku fitela u sinyeha hamoho ni bona.

 9 Ha ku tokwahali kuli u ishonde cwalo haiba u ikutwa ku ba ni sepo ya kuli ha ba na ku hapwa! Ni bulezi. Se ni bulezi si ka ezahala!”

 

 10 Holofenesi n'a laezi masole ba hae, ba ba ne ba li mwa tende, ku nga Akiori ni ku mu isa kwa Betulia ku y'o mu fa Maisilaele.

 11 Masole ba mu zwisa mwa mafulo, ba mu sulaeta, ba fita libala fahali, mi cwale, ha ba liba kwa malundu, ba fita fa mawelu-welu a mwatas'a Betulia.

 12 Banna ba mwa munzi ba sa ba bona feela, ba pamula lilwaniso za bona, ba siya munzi, ba ya fahalimw'a malundu mi ba ba pindumenena macwe fahalimu kuli ba palelwe ku pahama.

 13 Nihakulicwalo, ba kona ku ipata mwa liñope le li kwatas'a lilundu, ba tama Akiori, ba mu siya, mi ba kutela ku muñ'a bona.

 

 14 Cwale Maisilaele ha ba shetumuka mwa munzi wa bona wa fa lilundu, ba t'o mu fumana. Ba yema fakaufi ni yena, ba mu tamulula mi ba mu isa kwa Betulia, ba y'o mu isa kwa manduna ba bahulu ba munzi.

 15 Manduna bao ka nako yeo n'e li bo Uzia mwan'a Mika wa lusika lwa Simioni, Kabirisi mwan'a Gotoniele, ni Karimisi mwan'a Mekaile.

 16 Bona ba biza ba bahulu kaufela ba munzi. Micaha ni basali cwalo ba akufela kwa mukopano wo. Akiori a yemiswa mwahal'a batu kaufela, mi Uzia a mu buza bakeñisa ze ne ezahalile.

 17 A alaba ka ku ba bulelela se ne si bulezwi kwa mukopano wa Holofenesi ni s'a n'a bulezi yena luli fapil'a bazamaisi ba Maasiria, ni mw'a n'a fumbelezi Holofenesi ku yundisa Isilaele.

 18 Ha se ba utwile zeo, batu ba wela fafasi ba kupa Mulimu, ba li: “Mulena, Mulimu wa lihalimu, a ku talime lunya ni buikuhumuso bwa bona mi u be ni makeke bakeñisa ku swabiswa hahulu kwa mushobo wa luna. Kacenu u lu talime ka makeke, luna ba ba itamile ku ba ba hao.”

 19 Cwale ba bulela hamoho ku Akiori, ba mu lumba hande hahulu.

 20 Mwamulaho a mukopano Uzia a mu isa kwa ndu ya hae, mi a lukiseza ba bahulu lico. Busihu kaufela ne ba nze ba kupa Mulimu wa Isilaele kuli a ba tuse.

 21

 7

Lila li beya Betulia mwahali

 

 1 Ka le i tatama Holofenesi a laela mpi ya hae kaufela, ni batu kamukana ba ba kopani ni yena mwa ndwa, kuli ba siye mafulo ba zamaye, ba ye kwa Betulia, ba y'o hapa naha yeo ya malundu ni linzila za yona ili kuli ba kale ku lwanisa Maisilaele.

 2 I sa li ka lona lizazi leo makolo a siya mafulo. Palo ya balwani luli n'e li masole ba likiti ze mwanda ka ze supile ba ba ne ba zamaya ka mahutu ni ba likiti ze lishumi ka ze peli ba ba ne ba pahami lipizi, ku sa bulelwi buñata bwa batu ba ba ne ba libelela libyana.

 3 Ba kena mwa musindi o n'o li fakaufi ni Betulia, ili fa sibaka se ne si li fakaufi ni liwelu-welu, mi mpi ya bona ya yamba sibaka kaufela ku zwa kwa Dotani ku y'o fita kwa Balubaime ni ku zwa Betulia mane ku y'o fita kwa Kiyamoni, o libani ni Esidiraeloni.

 

 4 Maisilaele ha ba bona buñata bwa bona ba saba hahulu, mi ba bulelisana, ba li: “Cwale batu ba, ba ka feleleza naha kaufela ku tokwa ni ka ku siya. Ku ka tokwa nihaili malundu a matelele, likisi, kamba malundanyana. Ku zona zeo kamukana, ha ku na se si ka pala ku sinywa ki bona.”

 5 Banna kamukana ba pamula lilwaniso za bona. Ba tukisa mamonyi, ba li fa litawala za bona, mi ba tona busihu kamukana ba nze ba libelela.

 

 6 Ka lizazi la bubeli Holofenesi a etelela likolo la masole ba lipizi kaufela ba nze ba bonwa ki Maisilaele ba mwa Betulia.

 7 A tatuba linjetumuko ze ya kwa munzi, a batisisa ni ku fumana mawelu-welu a ba tusa kwa mezi. A beya fateñi batu ku a libelela mi cwale a kuta kwa mpi ya hae.

 8 Manduna kaufela ba batu ba Esau, bazamaisi ba Moabi, ni balaeli ba silalo sa kwa makamba, ba taha ku yena mi ba li:

 9 “Haiba muñ'a luna a ka utwa linzwi la luna, mpi ya hae ha i na ku tulwa.

 10 Maisilaele ha ba sepi malumo a bona sina mo ba sepela butelele bwa malundu a ba pila ku ona. Ki niti luli ku tata hahulu ku y'o fita fahalimw'a malundu-tuna a bona ao.

 11 Hakulicwalohe, muñ'a luna, u si ke wa lwana ni bona ka ku tabana, mi fo ha u na ku sinyehelwa ki mutu nihaili a li muñwi.

 12 U ine mwa mafulo, ni makolo a hao kaufela a be mwateñi hape. Cwale batanga ba hao ba y'o ba amuha liliba za mezi a buba kwatas'a malundu.

 13 Ba Betulia kihona ko ba fumana mezi. Linyolwa li ka ba hapeleza ku koza. Cwalehe, luna ni batu ba luna lu ka pahama fa malundu a mwa matuko, lu y'o libelela ili kuli mwa munzi wa bona ku si ke kwa zwa mutu nihaiba a li muñwi.

 14 Bona, basali ba bona, ni bana ba bona, ba ka bulawa ki tala, mi pili ba si ka fukuzwa ka mikwale ba ka be ba lobezi mwa mikwakwa ni mwa lipatelo kwand'a mandu a bona.

 15 Kihona cwale u ka ba kutiseza bumaswe hahulu bwa ku sa ku utwa ni ku hana ku ku katanyeza ka kozo.”

 

 16 Manzwi a bona a tabisa Holofenesi ni manduna ba hae kaufela, mi a hupula ku eza mo ne ba bulelezi.

 17 Ka ku latelela mo ne ku lukiselizwe, likolo la ba Moabi la itangeta, li na ni ba bañwi ba Maasiria ba ba eza likiti ze ketalizoho. Ba kena mwa libala mi ba nga ni tona tusindi twa mezi a Maisilaele, ba tu beya mwahali.

 18 Haili Maedomo ni Maamoni ba y'o ina mwa libaka za malundu a libani ni Dotani. Ba isa ba bañwi ba bona kwa mboela wa upa ku libana ni Egerebelu, fakaufi ni Kousi kwatukw'a Nuka ya Mokimu. Buñata kaufela bwa mpi ya Maasiria bwa tala libala kamukana, bwa kwala libaka kaufela za sibaka seo. Litende za bona, lilwaniso ni libyana za bona za tala kai ni kai kakuli n'e li ba bañata hahulu.

 

Majuda ba lela ku koza

 

 19 Maisilaele ba kupa hahulu tuso ku Muñ'a Bupilo, Mulimu wa bona. Ba felezwi ki maata kakuli lila za bona ne li ba tingulukile, mi ne li kwalile libaka kaufela ze ne ba lukela ku punyuha ka zona.

 20 Mpi ya Maasiria, masole ba mahutu, ba likoloi, ni ba lipizi, ba ba beya mwahali ka mazazi a mashumi a malalu ka a mane. Linkwana za mezi kaufela za ba Betulia za ba mukungulu.

 21 Liliba za bona za kala, mi batu ba katazwa hahulu ki linyolwa la ka zazi ni zazi, kakuli mezi a bona n'e s'e li a ku abelwa.

 22 Bana ba bona ba banyinyani ba fokola, mi basali ni micaha ba welela bakeñisa linyolwa. Ba fumaneha mwa mikwakwa ni mwa minyako ya munzi, ba felezwi ki maata.

 23 Micaha, basali, bana ni batu kaufela ba beya Uzia ni ba bahulu ba munzi mwahali, ba huweleza fapil'a ba bahulu, mi ba li: “Ku atule Mulimu mwahal'a luna ni mina!

 24 Mu lu tiselize kozi, ka ku hana ku koza kwa Maasiria.

 25 Cwale ha ku na ya ka lu tusa. Mulimu u ba file luna kuli lu lapalale fapil'a bona kabakala linyolwa ni ku tokwa maata.

 26 A mu ba bize, ba kene hona fa. Mu tuhele munzi kaufela u hapiwe ni ku ngiwa ki banna ba Holofenesi ni mpi ya hae kamukana.

 27 Ka ku eza cwalo lu ka pila, niha lu ka ba batanga ba bona. Ki hande ku fita mo lu inezi nako ye. Lu iketile niha lu ka ba batanga, kono lu nze lu pila, lu sa shwelwi ki banana lu nze lu talimezi, kamba ku shwelwa ki basali ni limbututu.

 28 Ka lihalimu ni lifasi ni ka Mulimu wa luna, Muñ'a Bupilo wa bo ndat'a luna ya lu fa mulatu bakeñisa libi za luna ni za bo kukw'a luna, lwa mi lapela kuli mu eze cwalo kacenu, hona fa.”

 29 Cwale kwa utwahala sililo se situna mwa mukopano, mi kamukan'a bona ba huweleza, ba kupa tuso ku Muñ'a Bupilo, Mulimu wa bona.

 30 Cwale Uzia a ba bulelela, a li: “Mu tiye lipilu, banabahesu! Lu yemeleñi pili ka mazazi a ketalizoho. Mi cwale Muñ'a Bupilo, Mulimu wa luna, u ka lu shwela makeke, kakuli luli h'a na ku lu tuhela lu timela.

 31 Kwa mafelelezo a nako yeo haiba ku si ke kwa ba ni tuso ni ka eza sina mo mu bulelezi.”

 32 Cwale a ba lukulula, mi ba kutela kwa libaka za bona. Banna ba y'o libelela lila kwa mamota ni fa litawala za munzi, ba kutisa basali ni bana kwa mandu. Munzi kaufela wa felelwa ki sepo.

 8

Judisi, musali ya kenile

 

 1 Ka yona nako yeo Judisi a zibiswa ze ne ezahalile kamukana. Yena Judisi n'e li mwan'a Merari wa Okisi. Okisi n'e li mwan'a Josefa, wa Oziele mwan'a Elikia, wa Ananiasi. Ananiasi n'e li mwan'a Gidioni, ya pepwa ki Rafaimi mwan'a Akitubu, wa Elia. Elia n'a pepilwe ki Hilikia, mwan'a Eliabi, ya pepwa ki Natanaele, wa Salamiele mwan'a Sarasadai. Sarasadai yo, yena, n'e li mwan'a Isilaele.

 2 Munn'a Judisi, ya n'a bizwa Manase, yena n'e li wa mushobo ni lusika lwa habo, mi n'a shwile ka nako ya kutulo ya buloto.

 3 Ha n'a nz'a sebelisa banna ba ba ne ba tama mañata mwa masimu, a swalwa ki butuku bo ne bu tisizwe ki ku cisa kwa lizazi, mi a iswa kwa hae, a lobazwa mwa mumbeta wa hae. A shwela mwa Betluia, munzi wa habo, mi a bulukwa kwatukw'a bo kukw'a hae mwa simu ye mwahal'a Dotani ni Balamoni.

 4 Judisi a ina mwa lapa la hae lilimo ze talu ni likweli ze ne a li mbelwa.

 5 N'a na ni muzuzu wa kwahalimu w'a n'a yahezwi fahalimw'a situwa. N'a tinanga litino za masaka mwa liteka, ni ku apala ka mukwa wa limbelwa.

 6 Ka yona nako yeo kaufela n'a itimanga lico ka zazi, haisi manzibwana a le li tatamwa ki la Pumulo, ni ka lona la Pumulo luli, ka le li tatamwa ki la Moonda, ni la mukiti wa ku tasa kwa kweli, ni mazazi a mikiti ya Maisilaele.

 7 Cwale, Judisi n'e li musali yo munde, ya n'a lateha hahulu. Munn'a hae, Manase, n'a mu siyezi bufumu bo buñata bwa gauda, silivela, batanga ba banna ni ba basali, likomu ni masimu. N'a ipilela a fumile hahulu.

 8 Ne ku si na ya n'a ka mu hanyeza kakuli n'a sebeleza Mulimu hande.

 

Judisi u eleza bahulu ba munzi

 

 9 Judisi n'a utwa ziezi ya ku tokwahala kwa mezi mo i ezelize batu ni mo ne ba bilaelela ku yo muhulu wa munzi. Hape n'a bulelezwi z'a n'a ba taluselize Uzia, ni mw'a n'a ba sepiselize kuli u ka lumela ku koza kwa Maasiria haiba ku si ke kwa fumaneha tuso mwa mulaho a mazazi a ketalizoho.

 10 Cwale kapili-pili Judisi a luma musali ya n'a libelela libyana za hae ku y'o biza Uzia, Kabirisi ni Karimisi, ba ba ne ba li ba bahulu ba munzi.

 11 Bao ha ba fita, a li ku bona:

 “Mu teeleze, mina bazamaisi ba batu ba Betulia! Ne mu fosize ku bulelela batu sina mo mu ezelize kacenu ni ku itama ka luci ku Mulimu kuli, ha ku si ke kwa ba ni tuso ya Mulimu mwa mazazi a ketalizoho, mu ka tuhelela munzi kwa lila za luna.

 12 Mu bo mañi, mina, kuli mu like Mulimu kacenu. Kanti mwahal'a batu kaufela, mina, ki mina mu pahamela Mulimu?

 13 Mina, mu lika Muñ'a Bupilo, Ya Maata Kaufela! Ha mu utwisisi se siñwi ka za Mulimu, mi ha mu na ku utwisisa ni hanyinyani.

 14 Haiba mu sa koni ku ziba mo ku inezi pilu ya mutu, kamba ku talusa munahano wa hae, mu ka kona cwañi ku batisisa ku ziba za Mulimu ya ezize linto kamukana, ku ziba ngana ya hae kamba ku zibisisa muhupulo wa hae? Batili, banabahesu, mu si ke mwa halifisa Muñ'a Bupilo, Mulimu wa luna.

 15 Nih'a si ke a lu tusa ka mazazi a ketalizoho a tatama, u na ni maata a ku lu sileleza ka mazazi a mañwi, ili mw'a latela kaufela sina h'a kona ku lu bulaya fapil'a lila za luna.

 16 Kono ha mu na tukelo ya ku laela ka minahano ya Muñ'a Bupilo, Mulimu wa luna. Kakuli Mulimu h'a swani sina mutu kuli mu ka mu bemba, kamba sina mutu kuli a ka felelwa ki maata bakeñisa lipilaelo.

 17 Cwalehe, ha lu sa litela kuli a lu puluse, a lu mu kupeñi ka buikokobezo kuli a lu tuse. U ka utwa kupo ya luna haiba i ka mu tabisa.

 18 Mi ki niti luli, ka linako ze fakaufi ze felile ku fitela kacenu le ha ku si ka ba ni mushobo wa luna, lusika lwa luna, kandiana, kamba munzi wa luna o kile wa sebeleza milimu ye ezizwe ka mazoho a batu sina mo ne ku ezahalezi ka linako za kale.

 19 Mi kikabakalaeo bo kukw'a luna ne ba kile ba hapiwa, ba nyandiswa ni ku bulaiwa ka mikwale ya lila za luna.

 20 Haili luna ha ku na mulimu u sili y'o lu ziba haisi yena. Cwale lwa sepa kuli h'a na ku lu tuhelela feela kamba ku fulalela sicaba sa luna.

 

 21 “Haiba luli ba ka lu hapa, sina mo mu hupulela, kihona kuli Judea kamukana i ta hapiwa. Libaka za luna ze kenile li ka tukutwa, mi kabakaleo lu ka shwa kabakala bumaswe bwa luna.

 22 Ku bulaiwa kwa banabahabo luna, ku hapwa kwa naha ya luna, ni ku sinyeha kwa naha ye lu yolile, kaufela zona ze li ka lu ya mwa toho mwahal'a macaba mo lu ka y'o luiwa, mi malen'a luna ba banca ba ka lu nyefula sina batu ba ba swabisizwe.

 23 Ku koza kwa luna ha ku na ku lu fumanisa bunde ku bona. Bakeñisacwalo Muñ'a Bupilo, Mulimu wa luna, u ka eza ku koza koo nto ye swabisa hahulu.

 24 Cwalehe banabahesu, a lu boniseñi mutala kwa banabahabo luna, kakuli bupilo bwa bona bu itingile ku luna hamoho ni Tempele ni katala.

 

 25 “Kabakala ze kaufela, a lu itumeleñi ku Muñ'a Bupilo, Mulimu wa luna, ya lu lika sina mw'a n'a likezi bo kukw'a luna.

 26 Mu hupule mw'a n'a ezelize Abrahama, ni mw'a likezi Isaka, ni ze ne tahezi Jakobo mwa Siria, ili mwa Mesopotamia, ha n'a lisa lingu za Labani, kaizel'a m'ahe.

 27 Ha u bona kuli likezo ze n'e li za ku batisisa mo ba inezi, cwalehe nto ye ha si kuli Mulimu u lu fa mulatu, kono ki temuso ya Muñ'a Bupilo kwa batu ba hae, b'a lata.”

 

 28 Uzia a alaba, a li: “Linto kaufela z'o bulezi ki za niti mi ha ku na ya ka li hanyeza.

 29 Kacenu ha ki lona lizazi la pili la ku bonisa butali bwa hao. Ku zwa kwa makalelo a bupilo bwa hao, batu kamukana ba zibile kale za zibo ni ngana ye mwa pilu ya hao.

 30 Kono ka ku shwa linyolwa, batu ba lu hapeleza ku eza cwalo mo lu ba sepiselize, mi ba lu ezisize buitamo bo lu sa koni ku tuhela.

 31 Cwale kakuli wena u musali ya ipeile ku Mulimu, u lu lapelele ku Muñ'a Bupilo kuli a lu lumele pula, i t'o taza liliba za luna kuli lu si ke lwa shwa hahulu linyolwa.”

 

 32 Judisi a alaba, a li: “Mu ni teeleze! Ni hupula ku eza nto ye ñwi ye ka ba kupuzo kwa baikulu ba luna kuya kuile.

 33 Kacenu busihu mu swanezi ku ba kwa munyako wa munzi. Ni ka zwela kwande ni mutusi wa ka. Pili nako ye mu itukiselize ku fa munzi kwa lila za luna i si ka fita, Muñ'a Bupilo u ka itusisa na ku pilisa Isilaele.

 34 Mu si ke mwa ni buza se ni hupula ku eza. Ha ni na ku mi bulelela konji ha se ni si ezize.”

 

 35 Uzia ni nduna wa munzi ba li: “U zamaye ka kozo. Muñ'a Bupilo a ku bonise mukwa w'o ka kutiseza lila za luna bumaswe ka ona.”

 36 Mi ha ba zwa mwa muzuzu wa kwahalimu, ba kutela kwa libaka za bona.

 9

Tapelo ya Judisi

 

 1 Judisi a ikwiseza fafasi ka pata, a itoza mulola wa fa liiso kwa toho, a tubula liapalo za maswabi z'a n'a apezi mi a huweleza ku Muñ'a Bupilo. Ka yona nako yeo manzibwana, mwa Jerusalema ha ne ku ciswa insense mwa Tempele ya Mulimu, Judisi a li:

 

 2 “Mun'a Bupilo, Mulimu wa ndate Simioni, u kile wa mu fa mukwale ku kutiseza bazwahule bumaswe, kakuli ne ba swabisize mwalanjo ka ku mu siya mapunu, ni ku mu tompolola maswe ba nze ba mu silafaza ka ku lobala ni yena. Niha n'o ize: ‘Ba si ke ba eza kezo yeo,’ kono bona ba eza cwalo.

 3 Mi kabakaleo n'o neezi bazamaisi ba bona kuli ba silafaze mimbeta ya bona ka mali kabakala bupumi. Wa bulaisa batanga ni malena hamoho ni babeleki ba bona.

 4 Wa tuhelela basali ba bona ba ngiwa, bana ba bona ba basizana ba hapiwa ka ku tundaniswa, mi tutu ya bona ya abelwa bana b'o lata, ba ba ne ba ku tabisa, ili ba ba ne ba toile mali a ne ba lambilwe, mi ba kupa tuso ku wena.

 “Mulimu, Mulimu wa ka!

  U utwe kupo ya mbelwa ya cwalo.

 5 Ki wena u ezize linto ze felile kale, ze ezahala ka nako ye, ni ze sa taha. Ze li teñi, ni ze ka ba teñi, li lukisizwe ki wena. Ze n'e li teñi ne li lukisizwe ki wena.

 6 Mihupulo ya hao ne i petahalile. Ya li: ‘Ki luna ba!’ Kakuli milelo ya hao kaufela i lukisizwe, mi likatulo za hao li lukisizwe kale!

 

 7 “A ku bone Maasiria ki ba! Ba itundumuna ka mpi ya bona, ba itumba ka lipizi ni bapahami ba zona, ba ipabaza ka maata a masole ba bona, ba sepile litebe ni malumo, buta ni tufwililo, mi ha ba ku zibi, kuli u Muñ'a Bupilo, Wena Mulena mulwanisi wa lindwa. Ki wena feela Muñ'a Bupilo.

 

 8 “U felise bulwani bwa bona ka maata a hao. Ka bunyemi bwa hao u felise maata a bona. Kakuli ba hupula ku shandaula libaka za hao ze kenile, ku silafaza Tabelenakele, ili lubona lwa hao, ni ku tubaka manaka a katala ka hao ka lisipi.

 9 Bona buikuhumuso bwa bona. Tisa buhali bwa hao fa litoho za bona. Ni mbelwa feela, kono u ni fe maata kuli ni zwisezepili mulelo wa ka.   

 10 Ka butali bwa milomo ya ka u bulaye batanga hamoho ni malen'a bona, nduna ni mubeleki wa hae. U felise buikuhumuso bwa bona ka lizoho la musali.

 

 11 “Maata a hao h'a si ka itinga fa buñata, kamba fa balwani ba bañata, kanti wena u Mulimu wa ba ba ikokobeza, mutusi wa ba ba nyandiswa, musilelezi wa ba ba fokola, sisabelo sa ba ba hanilwe, ni mupulusi wa ba ba felelwa ki sepo.

 

 12 “Oho Mulimu wa bo ndate, Mulimu wa Isilaele, Muñ'a Bupilo wa lihalimu ni lifasi, Muezi wa mawate ni linuka, Mulena yo Muhulu wa linto kaufela z'o ezize, u utwe tapelo ya ka.

 13 U talifise lulimi lwa ka, ni holofaze ni ku bulaya ba ba hupuzi mulelo wo wa lunya kwa bulikani bwa hao, kwa sibaka sa hao se si kenile, kwa Lilundu la Sione, ni kwa ndu ya bana ba hao.

 14 U bonise macaba kamukana ni mishobo kaufela kuli ki wena Muñ'a Bupilo, Mulimu ya Maata Kaufela, ni kuli ki wena feela musilelezi wa Isilaele.”

 10

Judisi u ya kwa mafulo a Holofenesi

 

 1 Judisi u felize ku kupa cwalo ku Mulimu wa Isilaele.

 2 Cwale a zuha f'a n'a patami, a biza mutusi wa hae mi a ya mwa mizuzu mw'a n'a inanga ka mazazi a pumulo ni a mikiti.

 3 Mwateñi a tubula masaka a n'a apezi, ni liapalo za hae za bumbelwa kaufela. A tapa fa mubili, kih'a tola mafula a nunka hande hahulu, a teko ye tuna. A lukisa hande milili ya hae, a itama tukwe kwa toho, mi cwale a apala liapalo z'a n'a apalanga ka linako ze ñwi za tabo, munn'a hae Manase ha n'a sa pila.

 4 A tina makatulo kwa mahutu, a apala lifaha mwa mulala, maseka a kwa mazoho, masale a kwa minwana ni a kwa mazebe, ni mikabo ya hae kaufela, mi a ikabisa hande hahulu kuli mane a latwe ki munna kaufela ya ka mu bona.

 5 Cwale a fa mutusi wa hae botela ya waine, ni botela ye ñwi ya mafula. A mu fa ni mukotana o tezi wa mañende a miselo ye omile, ni linkwa ze nde cwalo. Ha s'a putezi mifaho yeo kaufela, a i fa mutusi wa hae.

 6 Cwale ba zwela kwande, ku liba kwa munyako wa munzi wa Betulia. Ba y'o fumana Uzia ni manduna ba munzi, bo Kabirisi ni Karimisi, ba nze ba ba litezi.

 7 Ha ba se ba bona Judisi, mw'a n'a fetuhezi pata ni liapalo za hae, ba atamiswa ki bunde bwa hae. Ba li ku yena:

 

 8 “Mulimu wa bo kukw'a luna

a ku tuse!

A taleleze muhupulo wa hao

kuli ku lumbwe bana ba Isilaele,

ni kanya ye tuna ya Jerusalema!”

Judisi a lapela Mulimu.

 

 9 Cwale a li: “Mu ni kwalulele sikwalo sa munzi kuli ni zwele kwande, ni y'o taleleza takazo ya mina!” Ba eza mw'a n'a ba kupezi, mi ba laela micaha kuli ba mu kwalulele sikwalo.

 10 Ha ba se ba mu kwalulezi, a zwela fande a nz'a sindeketwa ki musizana wa hae, batu ba mwa hae ba nze ba mu talimezi h'a shetumuka. A zwa fa lilundu, mi a pazula libala fahali ku fitela ba palelwa ku mu bona.

 

 11 Basali ha ne ba fita libala fahali cwalo, ba katana ni balibeleli ba Maasiria.

 12 Ba swala Judisi, mi ba kala ku mu buza, ba li: “U wa kwa neku lifi? U zwa kai? U ya kai?” A ba alaba, a li: “Ni mwan'a Maheberu, mi ni ba tobezi kakuli se ba tuha ba ba batu ba mina.

 13 Ni ya ku Holofenesi, mulaeli wa mpi ya mina, kuli ni y'o mu zibisa ze tokwahala kaufela. Ni bata ku y'o mu supeza nzila ye lukela haiba a bata ku hapa linaha za malundu kamukana a sa shwelwi ki mutu kamba ku sinyehelwa ki bupilo bwa yo muñwi wa batu ba hae.”

 

 14 Banna bao, ba nze ba teelelize ni ku utwa z'a n'a bulela, ba komoka bakeñisa bunde bwa hae.

 15 Ba li ku yena: “Nto yeo i ka ku pulusa, wena ha u itahezi ku t'o bona muñ'a luna ka tato ya hao. U lukela ku ya kwa tende ya hae. Banna ba bañwi ba ku luna ba ta ku isa ku yena.

 16 Ha u s'o li fapil'a hae u si ke wa saba. U mu taluseze hande s'o lu bulelezi mi u ka piliswa hande hahulu.”

 17 Cwale ba fa banna ba mwanda ku zamaisa Judisi ni musizana wa hae, mi bao ba ba isa kwa tende ya Holofenesi.

 

 18 Taba ya ku taha kwa hae ne i se i utwahalile kale mwa litende kaufela, mi batu kaufela ba kamuha. Ha n'a sa li kwand'a tende ya Holofenesi ku litela kuli ba y'o mu biha, buñata bwa batu bwa t'o mu beya mwahali.

 19 Ne ba komokisizwe ki bunde bwa hae mi ba makalile ka za Maisilaele bakeñisa hae, mi ba li: “Ki mañi ya ka nyefula batu ba ba na ni basali ba ba cwana? Kwa lukela kuli ku si ke kwa siyiwa nihaili munna a li muñwi ya pila, kakuli ha lu ka ba tuhela ba ka nga lifasi kamukana!”

 

 20 Cwale balibeleli ni batu ba Holofenesi ba t'o nga Judisi, ba mu isa mwa tende.

 21 Holofenesi n'a pumuzi mwa mumbeta wa hae o n'o li mwatas'a lisila la muhala o mupuzwanyana wa gauda, le ne li kabisizwe ka macwe a butokwa, a mande hahulu.

 22 Judisi ha s'a bihilwe, Holofenesi a zwela kwande fapil'a tende ya hae, batu ba nze ba lwezi malampi a silivela fapil'a hae.

 23 Judisi h'a t'o kopanya meeto ni Holofenesi ni batu ba hae, ba ambwetukiswa ki bunde bwa pata ya hae. Judisi a wela fafasi fapil'a Holofenesi, kono batu ba hae ba zusa Judisi ba mu yemisa.

 11

Kopano ya pili ya Judisi ni Holofenesi

 

 1 Holofenesi a li ku Judisi: “Tiya pilu, musali. U si ke wa saba. Na li ku ba mutu ni sa utwisi mutu ufi ni ufi butuku ya iketela ku sebeleza Nebukadenezare, Mulena wa lifasi kaufela.

 2 Ni ka nako ye kambe sicaba sa henu, sa batu ba ba pila mwa malundu, ne si si ka ni shwaula, ne ni si ke na ba tiseza ndwa. Wo ne li mulatu wa bona, isiñi wa ka.

 3 Kono cwale, u ni bulelele s'o sabezi ku bona ni ku taha ku luna? Nihakulicwalo u ka pila bakeñisa mukwa wo, o' ezize. Tiya pilu! U ka pila busihu bo kaufela ni mazazi a mañwi cwalo a sa taha.

 4 Ha ku na ya ka ku utwisa butuku. Batili, u ka piliswa sina ba bañwi kaufela ba ba sebeleza Mulen'a ka, Mulena Nebukadenezare.”

 

 5 Judisi a li: “Muñ'a ka, u teeleze hande se si ka bulelwa ki mutang'a hao. U lumelele mutang'a hao ku bulela fapil'a hao. Ka bona busihu bo ha ni na ku bulela buhata fapil'a mulen'a ka.

 6 Kabe n'o ka latelela feela kelezo ya mutang'a hao, Mulimu n'a ka taleleza musebezi wa hao. Mwa linto kaufela z'o ka eza, mulen'a ka, ha u na ku palelwa.

 7 Nebukadenezare, mulena wa lifasi kaufela, a pile hande. Yena ya ku lumile ku t'o lukiseza batu kaufela litukelo za bona, a pile nako ye telele! Maata a hae a zwelepili! Kabakala hao, h'a sebelezwi ki batu feela, kono ka maata a hao, mane ni zona lifolofolo za mwa naheñi, likomu, ni linyunywani za mwa lihalimu li sebeleza Nebukadenezare ni ba ndu ya hae kaufela.

 

 8 “Kaniti lu se lu utwile ka za zibo ni butali bwa hao. Kwa zibahala mwa lifasi kuli ha ku na ya likana ni wena mwa mubuso kaufela, kwa ngana, ni zibo ye tuna ya lindwa.

 9 Lu se lu utwile hape s'a n'a bulezi Akiori mwa pulelo ya hae kwa mukopano wa hao. Batu ba Betulia ha se ba mu pilisize, a ba bulelela linto kaufela z'a n'a mi bulelezi.

 10 Cwale muñ'a ka ni mulen'a ka, u si ke wa nyaza s'a n'a bulezi. U si buluke mwa pilu ya hao, kakuli ki sa niti. Sicaba sa luna ha si na ku fiwa mulatu, ndwa ha i na ku ba ni maata ku bona, haisi ha ba ka foseza Mulimu wa bona.

 

 11 “Kono cwale sina ka mo ku inezi, mulen'a ka a si ke a hupula kuli ku ka ba ni butata, kakuli lifu se li ba sutelezi, bakeñisa sibi se si ba sweli, ha ba nze ba shemaeta Mulimu ka ku mu foseza.

 12 Kabakala ku felelwa ki lico, ni mezi a bona a se a fela, ba se ba hupuzi ku bulaya likomu za bona ni ku tuhela milao ya Mulimu ili ku sa nwa mali ni ku sa ca ze hanisizwe.

 13 Ha ba si ka hupula feela ku ca lico za mutamuno za bubeke ni kalulo ya bulishumi kwa waine ni mafula, nihaike linto ze ki ze ketilwe mi li beezwi baprisita ba ba sebeleza Mulimu wa luna mwa Jerusalema, ba li fapil'a hae. Ka Mulao ha li swanelwi nihaiba ku swalwa ki mutu feela.

 14 Kono ba se ba lumile batu kwa Jerusalema kuli ba bahulu ba ba lumelele ku eza cwalo kakuli ni kwateñi batu ba se ba eza ka mukwa o swana.

 15 Cwale ku ta ba kuli ba sa fitisa feela kalabo ye ba lumelela, mi ba eza cwalo, ka lona lizazi leo, ba ka tiswa ku mina ku t'o ba bulaya.

 

 16 “Na, mutang'a hao, ha se ni zibile taba ye, na ba tobela. Mulimu u ni lumile kuli ni t'o eza ni wena linto ze ka komokisa batu ba lifasi ha ba utwa.

 17 Cwalehe na, mutang'a hao, ni ipeile ku Mulimu musihali ni busihu. Ni hupula ku ina ni wena. Na, mutang'a hao, ni ka na ni yanga kwande mwa libala ka nako ya busihu ku y'o lapela ku Mulimu, kuli a ni zibise ha ba se ba fosize.

 18 Cwale ni ka t'o ku bulelela kuli u ye kwateñi ni mpi ya hao kaufela, mi ha ku na ni yo mukana ya ka itwanela.

 19 Na, ni ta ku supeza nzila mwa naha ya Judea mane ku y'o fita kwa Jerusalema. Kwateñi ni ta y'o ku yoliseza mwahal'a munzi. Cwale u ta ba zamaisa sina lingu, mi ha ku na nja ye ta ku huhula ni kamuta. Temuho ya ka i ni bulelela cwalo. Taba ye ni se ni i lemusizwe kale, kiha ni lumilwe ku t'o ku patululela yona.”

 

 20 Manzwi a hae a tabisa Holofenesi ni balibeleli ba hae kaufela. Ka ku komokiswa ki butali bwa hae, ba li:

 21 “Ha ku na musali ya swana ni yena mwa lifasi kaufela, kwa bunde ni kwa butali mwa lipulelo!”

 

 22 Holofenesi a li: “Mulimu u ezize hande ku ku tangeta fapil'a batu ba hao. Maata a ka ba a luna, mi ku falala i ta ba kwa bona ba ba shwauzi muñ'a ka.

 23 Haili ka wena, bunde bwa hao bu swana ni m'o talukezi. Haiba u ka eza sina m'o sepiselize, Mulimu wa hao u ta ba Mulimu wa ka, ni wena kasibili u ta pila mwa lapa la Mulena Nebukadenezare, mi u ta ba mutu ya tumile mwa lifasi kaufela.”

 12

 

 1 Cwale Holofenesi a laela kuli Judisi a kenywe mwa ndu mo ku se ku lukisizwe mikeke ya hae ya silivela fa tafule kuli a lalele. Holofenesi a mu fa kwa lico ni kwa waine ya hae.

 2 Kono Judisi a li: “Ha ni na ku li ca kakuli mwendi ni ka swana na ba ni mulatu. Ze ni tile ni zona li ka ni likana.”

 3 Holofenesi a mu buza, a li: “Haiba lico za hao li ka fela bo, lu ka fumana kai ze ñwi za mufuta wo? Ha luna wa mushobo wa henu kwanu.” Judisi a alaba, a li:

 4 “U si ke wa saba, mulen'a ka. Muñ'a Bupilo u ka be a itusisize na ku peta muhupulo wa hae pili mutang'a hao a si ka feza mifaho ye.”

 5 Cwale batu ba Holofenesi ba mu isa mwa tende ye ñwi mw'a n'a lobezi ku fitela fahal'a busihu. A zuha busihu, pili ku si ka sa.

 6 N'a s'a lumezi kale kupo ya hae ku Holofenesi, ye li: “Mulen'a ka, u laele kuli mutang'a hao a lumelelwe ku zwela fande ku y'o lapela.”

 7 Mi Holofenesi n'a s'a laezi balibeleli ba hae kuli ba si ke ba n'o mu hanisanga ku zwela fande. Judisi a ina mwa mafulo mazazi a malalu. Busihu bo buñwi ni bo buñwi n'a yanga mwa liwatata la Betulia ku y'o tapanga kwa musindi ko ne ku na ni mafulo a ba ba ne ba libelela mezi.

 8 Kamita ha n'a kuta, n'a lapelanga ku Mulena, Mulimu wa Isilaele, kuli a mu bonise mw'a ka piliseza banabahabo.

 9 N'a kutelanga kwa mafulo ha s'a ikenisize ni ku ina mwa tende ya hae ku fitela ba mu tiseza lico za hae mazibwana.

 

Judisi kwa mukiti wa Holofenesi

 

 10 Ka lizazi la bune Holofenesi a eza mulalelo. A biza feela batu ba hae isiñi manduna ba bañwi kaufela.

 11 Kih'a li ku Bagoasi, ya n'a li yena nduna ya talima ka za Holofenesi: “Zamaya, u y'o susueza musali wa Muheberu yani, y'o libelela, kuli a tahe a t'o ca ni ku nwa hamoho ni luna.

 12 Lu ka swabiswa hahulu haiba lu ka tuhela musali ya cwalo a ikela, lu sa mu zibi hande. Haiba lu sa mu fosisi, batu kamukana ba ka lu seha!”

 13 Bagoasi a zwa, a ya ku Judisi mi a li: “Musali yo munde cwalo, kana u ka lumela ku taha ku mulen'a ka? N'a ka ina mwa situlo se si kutekeha a libani ni yena, a nwa waine ye tabisa hamoho ni luna, mi kacenu n'a ka ezwa hande sina yo muñwi wa likalibe za Maasiria za mwa lapa la Nebukadenezare.”

 14 Judisi a alaba, a li: “Ni mañi na, kuli ni hane se si hupuzwi ku mulen'a ka? Ha ni na ku liyeha ku eza s'a lakaza kaufela, mi ka ku eza cwalo i ka ba tabo ye tuna ku na ku fitela lizazi la lifu la ka.”

 

 15 Cwale a nanuha, a apala hande ni ku ikabisa hande cwalo sina mwan'a musizana. Mutusi wa hae yo, a itangeta a y'o yala kubo ya ngu ye ne na ni boya fa bulilo bo ne bu li fapil'a Holofenesi. Kubo yeo ne li y'a n'a filwe ki Bagoasi kuli a namange fateñi ka zazi ni zazi h'a ca.

 

 16 Judisi a kena mi a ina mwa sibaka sa hae. Holofenesi, h'a mu bona, a tula pilu mi moya wa hae wa zikinyeha. A lakaza hahulu ku lobala ni yena, mi ne li niti kakuli ku zwa lizazi la pili h'a kala ku mu bona n'a nz'a litezi ku fumana sibaka s'a n'a ka fosa ni yena.

 17 Cwale Holofenesi a li: “Nwa, nwa! Ikole hamoho ni luna!”

 18 Judisi a alaba, a li: “Ni tabela hahulu ku eza cwalo, muñ'a ka, kakuli haisali ni pepwa ha ni si ka be na fumana bunde bo bu cwana mwa bupilo bwa ka ku fitela la kacenu.”

 

 19 A nga z'a n'a mu lukiselize musizana wa hae yo, a ca mi a nwa fapil'a hae.

 20 Holofenesi n'a mu tabezi hahulu, mi mane a nwa hahulu ku fita mw'a n'a nwelanga ka mazazi a bupilo bwa hae kaufela.

 13

Judisi u bulaya Holofenesi

 

 1 Kwa unsufala, mi batu ba hae ba zwa mwateñi kapili-pili. Bagoasi a kwala munyako wa tende a li kwande, a s'a zwisize ba ba ne ba liyehile fapil'a mulena.

 2 Ba ya kwa ku lobala, ba katezi bakeñisa ku nwa hahulu.

 3 Judisi a siyala a li nosi mwa tende ni Holofenesi ya n'a lobezi fa mubeta wa hae a kozwi ki waine. Cwale Judisi a bulelela musizana wa hae kuli a mu litele fande fakaufi ni muzuzu ku fitela a zwela kwande sina mw'a n'a ezezanga kamita busihu. N'a s'a zibahalize taba ye kuli u ka na a yanga kwande ku y'o lapela mi n'a bulelezi Bagoasi ka za muhupulo wa hae wo.

 4 Batu kaufela ha ba se ba ile, manduna ba bahulu ni ba bañwi cwalo, ku siya haisi feela Holofernesi mwa muzuzu wa ku lobala. Judisi h'a nz'a yemi kwatuko a mumbeta, a ñuñuna a li nosi, a li: “Muñ'a Bupilo, Mulimu ya Maata Kaufela, u fe mazoho a ka se a lukela ku eza cwale kuli Jerusalema a lumbekwe hahulu.

 5 Cwale ki yona nako ya ku kutisa puso ya hao ni ku feleleza mulelo wa ka, wa ku tuba lila ze, ze lu lalezi.”

 6 Kih'a sutelela kwa mumbeta wa Holofenesi, kwatuko a toho ya hae, mi a nga mukwale wa hae.

 7 A mu sutelela hahulu mi a mu swala kwa milili, a li: “U ni fe maata kacenu, Muñ'a Bupilo, Mulimu wa Isilaele!”

 8 Kih'a mu lema fa ngele habeli mi a mu puma toho.

 9 Cwale a pindumunena mubili wa hae fafasi, mi a zwisa lukutu fa mumbeta. Mwamulaho a zeo kihona a zwela fande, a fa musizana yoo toho ya Holofenesi.

 10 Yena a i beya mwa mukotana wa hae wa lico. Ba funduka bubeli bwa bona sina mo ne ba ezezanga ha ne ba yanga kwa ku lapela. Ha ba se ba zwile mwa mafulo, ba potoloha libala, ba kambama fa lilundu, mi ba liba kwa minyako ya Betulia.

 

Judisi u tisa toho ya Holofenesi kwa Betulia

 

 11 A sa li kwahulenyana Judisi a biza balibeleli ba minyako, a li: “A mu kwalule munyako! Mu kwalule! Kakuli Muñ'a Bupilo, Mulimu wa luna, u sa na ni luna. U bonisize tata ya hae ku Isilaele, ni maata a hae a ku lwanisa lila za luna, sina mw'a ezelize kacenu.”

 12 Ha ba utwa linzwi la hae, batu ba munzi ba matela kwa munyako, mi ba y'o biza manduna ba munzi.

 13 Batu kaufela, ba bahulu ni ba banyinyani, ba matela kwa nzila kakuli n'a fitile ka sipundumukela. Ba kwalula munyako, mi ba amuhela basali bao. Ba tukisa mulilo kuli ba bone, mi ba ba beya mwahali.

 14 Cwale Judisi a pahamisa linzwi, a li: “Mu lumbeke Mulimu! Mu mu lumbeke! Mu lumbeke Mulimu ya si ka zwisa mukekecima wa hae ku ba ndu ya Isilaele kono u tubile lila za luna ka lizoho la ka, bona busihu bo!”

 15 Kih'a zwisa toho mwa mukotana mi a ba bonisa yona, a li: “Ki ye toho ya Holofenesi, muzamaisi yo muhulu wa mpi ya Maasiria. Le ki lisila la lukutu lwa hae mw'a n'a lobezi ha n'a kozwi!

 16 Mulimu u mu natile ka lizoho la musali. Kanya i be ku Mulimu ya ni silelelize mwa kezo ye! A mu bone! U hapilwe ki bunde bwa pata ya ka, kuli a ipulaye. N'a si ka eza sibi ni na, ku ni shwaula kamba ku ni swabisa.”

 

 17 Ka ku tulwa ki tabo, batu ba wela fafasi hamoho, ba lumbeka Mulimu, ba huweleza hamoho inge mutu a li muñwi, ba li: “Lwa ku lumbeka, wena Mulimu wa luna, kakuli u swabisize lila za batu ba hao kacenu!”

 18 Cwale Uzia a li ku Judisi: “Mulimu ya Pahami ya kwa lihalimu a ku fuyaule, mwan'a ka, ku fita basali ba lifasi kamukana. Ku lumbekwe Mulena Mulimu, Mubupi wa lihalimu ni lifasi, ya ku konisize ka maata a hae ku puma toho ya muzamaisi wa lila za luna.

 19 Sepo y'o bonisize ha i na ku fela mwa mihupulo ya batu, kono i ta ba hupulisa kamita maata a Mulimu.

 20 Kamita Mulimu a ku fe ku kutekiwa, mi a ku kutiseze mupuzo wa limbuyoti, kakuli n'o si ka tokomela ka za bupilo bwa hao, sicaba sa luna ha ne si se si felezwi ki sepo, kono u felisize ku sinyeha kwa luna, ili ka ku zamaya ka mukwa o lukela fapil'a Mulimu wa luna.”

 Batu kamukana ba alaba, ba li: “Amen! Amen!”

 14

Judisi u eleza ku lwanisa mafulo kaufela a lila

 

 1 Judisi a li: “A mu ni teeleze, banabahesu. Mu nge toho ye, mi mu i paheke fahalimw'a litawala za mina.

 2 Ka nako ya kakusasana, lizazi ha li se li tutumukile, munna ni munna a nge lilwaniso za hae, mi banna ba ba maata kaufela ba zwe mwa hae. Mu ba ketele muzamaisi. Mu pume lila inge mu bata ku ya kwa mafulonyana a balibeleli ba Maasiria, kono mu si ke mwa ya kwateñi.

 3 Maasiria ba ka nga lilwaniso za bona, ba ye mwa mafulo ku y'o zusa bazamaisi ba bona. Bona bazamaisi ba ka matela kwa tende ya Holofenesi, kono ha ba na ku y'o mu fumana. Cwale ba ta kenwa ki sabo mi ba ka saba ha ba mi bona mu taha.

 4 Cwale se mu ka eza mina, ni ba ba pila mwa naha ya Isilaele kaufela, ki ku ba matisa ni ku ba bulaya ha ba nze ba saba.

 

 5 Kono pili mu si ka eza cwalo, mu ni bizeze Akiori wa Muamori. A t'o bona ni ku ziba munna ya n'a shwauzi ba mba ya Isilaele, yena ya n'a lumelezi Akiori ku luna, mutu ya n'a s'a atulezwi kale lifu.”

 6 Cwale ba tisa Akiori ya n'a li mwa ndu ya Uzia. A sa fita feela ni ku bona toho ya Holofenesi i swelwi ki yo muñwi wa batu, a welela mi a wela fafasi.

 7 Ba mu zusa. Kih'a itatela fapil'a mahutu a Judisi, a patama fapil'a hae ka likute le lituna, a li:

“U lumbiwe mwa litende za Juda

kaufela,

ni mwa macaba kamukana!

Ka ku utwa feela libizo la hao,

lindume ba ka swalwa ki luwewe.

 

 8 Cwale ni taluseze hande s'o n'o eza mwa mazazinyana a, a felile.”

 Mi Judisi a mu taluseza, a nz'a li mwahal'a batu, linto kamukana z'a n'a ezize ku kala ka lizazi l'a n'a fundukile mwa Betulia ku fitela ka yona nako yeo ya n'a bulela.

 

 9 A sa feza feela ku bulela, batu kaufela ba mu lumba hahulu, mane mulumo wa manzwi a bona wa utwahala mwa munzi kaufela.

 10 Kono Akiori ha s'a boni maata a misebezi ya Mulimu wa Isilaele, a lumela ku yena, a kena mwa mupato, mi a ba wa mukowa wa Isilaele kuya kuile.

 

 11 Ka nako ya kakusasa, lizazi ha li pazula, ba paheka toho ya Holofenesi fa suuba. Munna ni munna a pamula lilwaniso za hae mi kaufela bona ba zwa ka litopa-topa, ba ya kwa njetumuko ya lilundu.

 12 Maasiria ha ba bona cwalo, ba zibisa bazamaisi ba bona. Bao, ni bona ba bihela ba bahulu ni balauli ba makuta a likiti ni manduna kamukana.

 13 Bao cwale ba ya kwa tende ya Holofenesi, ba li ku sikombwa sa hae se situna “Zusa muñ'a luna, kakuli batanga se ba pulumuka. Ba taha ku t'o lu lwanisa, kuli ba felelele mbuu!”

 14 Bagoasi a kena mwa tende, a kandelela fapil'a lisila le ne li pumisizwe a nz'a hupula kuli Holofenesi n'a sa lobezi ni Judisi.

 15 Ka ku sa utwa ya mu alaba, a kwalula mi a kena mwa musiyo. A mu fumana, a kwashukile fa bulilo, a shwile mi a si na toho.

 16 Bagoasi a lila hahulu a nz'a huweleza. A bokolola, mi a pazaula liapalo za hae.

 17 Cwale a ya mwa tende ya n'a ina Judisi, kono h'a si ka mu fumana ni yena. Cwale a matela kwa banna mi a huweleza, a li:

 18 “Batanga bani, ba lu pumile! Musali a li muñwi wa Muheberu u swabisize hahulu ba Nebukadenezare, Mulena yo Muhulu. Holofenesi u kwashukile, u shwile, mi u pumilwe toho!”

 19 Ha ba utwa cwalo, bazamaisi ba mpi ya Maasiria ba pazaula liapalo za bona ba saba hahulu, mi mulumo wa manzwi a bona wa utwahala hahulu mwa mafulo kaufela.

 15

Maasiria ba saba

 

 1 Batu ba ba ne ba sa li mwa litende za bona ha ba utwa taba yeo, ba komoka ni ku saba hahulu.

 2 Ba kenwa ki sabo ye tuna mi ba hasana, mane ne ku si na nihaiba batu ba babeli ba ba ne ba ka zamaya hamoho. Ku tulwa ne ku se ku ezahalile. Ba saba mi ba hasanela kafa ni kafa, mwa libala ni mwa malundu.

 3 Banna ba ba ne ba itobalela mwa malundu a potolohile Betulia ni bona ba saba. Kono batabani ba Maisilaele ba ba tatama.

 

 4 Uzia a lumela mañusa kwa Betomasitaime, Babai, Koba, Kola, ni mwa linaha za malundu a Isilaele kaufela, ku ba zibisa ze ezahalile ni ku ba susueza ni ku ba kalisa ku lwanisa lila, mi ba ba bulaye.

 5 Maisilaele ba sa utwa feela zibiso yeo ba ba wela halimu, mi ba ba bulaya hahulu mwa nzila kaufela ye ya kwa Koba. Banna ba Jerusalema, ni ba naha ya malundu kamukana, ni bona ba kena mwa ndwa ha ba se ba zibisizwe ze tahilwe mwa mafulo a lila. Cwale banna ba Giliadi ni ba Galilea ba ba lwanisa, ba zwa mwa matuko, mi ba ba bulaya hahulu mane ku fitela ba y'o fita fakaufi ni Damaseka ni naha ye bapani ni yona.

 6 Ba ba ne ba siyezi mwa Betulia ba kenelela mafulo a Maasiria, ba huhula tutu kaufela, mi ba ifumisa ka yona.

 7 Maisilaele ha ba kuta kwa ku bulaya lila, ba kungushula ze ne li siyezi. Ba minzi ni minzinyana ya naha ya malundu ni ba mwa libala ba fumana kabelo ye tuna ya ze ne hapilwe, kakuli tutu ne li ye ñata hahulu.

 

Sicaba sa Isilaele si itumela ku Mulimu

 

 8 Joakimu muprisita yo muhulu, ni manduna ba Kuta ya Sicaba sa Isilaele ba ba ne ba li mwa Jerusalema, ba taha ku t'o iponela ili bona lituso ze ba ezelizwe ki Muñ'a Bupilo ni ku t'o bona Judisi, hamoho ni ku itumela ku yena ka z'a ezize.

 9 Ha ba taha kwa ndu ya hae, ba mu lumba hamoho, ba li:

 

“U kanya ya Jerusalema!

Isilaele u ikuhumusa hahulu

ka wena!

U likute le lituna la mushobo

wa luna!

 

 10 “Ka ku eza ze kaufela

ka lizoho la hao,

ki hande kuli Isilaele a ku kuteke,

mi Mulimu u lumelezi kezo ya hao.

 

“Muñ'a Bupilo, Ya Maata Kaufela,

a ku tohonolofaze,

mwa mazazi kamukana a sa taha.”

 

 Batu kamukana ba alaba, ba li: “Amen!”

 11 Batu ba huhula bufumu mwa mafulo a lila kaufela ka mazazi a mashumi a malalu. Ba fa Judisi tende ya Holofenesi, mikeke ya hae ya silivela, linwelo za hae, mimbeta ni lipula, ni ze ñwi cwalo. A li nga, a beya ze ñwi fa limbema la hae. A lukisa likoloi za hae, mi cwale a kubukanya tutu ya hae mwateñi.

 12 Basali kamukana ba Isilaele ba akufa ku y'o mu bona, mi ba lukisa litopa za babini ili ku mu kuteka. Judisi a fa basali ba ba ne ba zamaya ni yena mitai, mi yena ni balikani ba hae ba ikapesa matali a olive kwa litoho.

 13 Cwale a etelela basali kaufela ha ne ba nze ba bina, ba latelelwa ki banna kamukana ba Isilaele, ba lwezi lilwaniso, ba na ni matali a bonisa tabo, ba nz'e ba opela lipina.

 

Pina ya ku itumela ni ku lumbeka

 

 14 Judisi h'a li mwahal'a Maisilaele kaufela, a tabeleza pina ye ya buitumelo, mi batu kamukana ba opela ka ku tiisa hahulu manzwi, ba li:

 16

Pina ya ku itumela ni ku lumbeka

 

 

 1 “Mu lumbeke Mulimu wa ka

ka likambeliso.

Mu opelele Muñ'a Bupilo ka milai.

Mu mu lumbeke ka lipina.

Mu kupe tuso ya hae

mi mu lumbeke libizo la hae!

 

 2 Muñ'a Bupilo ki Mulimu,

mufelisi wa ndwa.

U tomile mafulo a hae

mwahal'a batu ba hae,

ku ni lukulula kwa lila za ka.

 

 3 “Maasiria ba zwile kwa malundu

a kwa mutulo,

ba tile ni mashumi a likiti

za mpi ya bona.

Buñata bwa bona bwa kwala mabala.

Lipizi za bona za kwahela malundu.

 

 4 Ba isepisize ku cisa naha ya ka,

ku bulaya micaha ya ka ka mikwale,

ba tubakele limbututu za ka fafasi,

ba eze bana ba ka ba ba banyinyani

batanga,

mi ba nge likalibe za ka.

 

 5 Kono Muñ'a Bupilo,

Ya Maata Kaufela,

a ba tula ka lizoho la musali.

 

 6 Ndume wa bona h'a si ka wa

ka mazoho a micaha.

N'a si ka bulaiwa ki batabani,

kono ki Judisi, mwan'a Merari,

ya mu amuhile lilwaniso

kabakala bunde bwa pata ya hae.

 

 7 A tubula liapalo za hae za

za bumbelwa

ku zusa ba ba ne ba nyandiswa

mwa Isilaele.

 

 8 A tola mafula a nunka hande,

ni ku tama milili ya hae ka tukwe.

A apala siapalo sa line

ku mu fosisa.

 

 9 Siyemo sa hae sa tabisa

meeto a Holofenesi,

bunde bwa hae bwa mu hapa,

mi cwale mukwale wa hae

wa mu puma mulala.

\b

 

 10 “Maperesia ba ngangama

ka bundume bwa hae.

Mamede ba nyefiswa

ki pilu-tata ya hae.

 

 11 Bao, ba kenwa ki sabo,

bafokoli ba ka ha ba huweleza,

batu ba ka ba ba fokola

ha ba huweleza hahulu.

Mi ha ba se ba huweleza hahulu

ka ku fitisisa, lila za saba.

 

 12 Bana ba babeleki feela

ba ba tabaka.

Ba ba holofaza

sina bana ba mapyeha.

Ba shwa mwa ndwa ya Mulen'a ka!

 

 13 “Ni ta opelela Mulimu wa ka 

pina ye nca.

Muñ'a Bupilo, u yo mutuna,

ya maata, wa maata a komokisa,

ya sa tulwi.

 

 14 U sebelezwe ki libupiwa kaufela!

Ka taelo ya hao,

linto li bile teñi.

U lumezi moya wa hao,

mi za ba teñi.

Ha ku na ya ka pala kwa taelo

ya hao.

 

 15 “Niha malundu a ka lutuluha

a kopane ni mandinda,

macwe a shengunukele

fapil'a hao sina buloto,

ku ba ba ku saba, u ka be

u bile ni sishemo ku bona.

 

 16 “Ka niti litabelo ze nunka hande

ki nto ye nyinyani ku wena,

ni ze ketilwe za sitabelo li sa li

linto ze nyinyani hahulu ku wena.

Kono yena ya saba Muñ'a Bupilo

u ka ba yo mutuna fapil'a hao 

kuya kuile.

 

 17 “Bumai ki bwa macaba

a fetuhela mushobo wa hesu!

Muñ'a Bupilo, Ya Maata Kaufela,

u ka ba fa mulatu ka lizazi la katulo.

U ka ba tiseza mulilo ni mabuku

mwa mibili ya bona,

mi ba ka utwa butuku kuya kuile.”

 

 18 Batu ba fita mwa Jerusalema, ba inama fapil'a Mulimu, mi ha ba se ba kenisizwe, ba eza litabelo za ku cisa, ni litabelo ze ñwi, ni za limpo za bona.

 19 Libyana za Holofenesi kamukana z'a n'a filwe ki batu ni lukutu lw'a n'a zwisize fa mumbeta wa hae, Judisi a li fa Mulimu kuli li be sitabelo se si kenile.

 20 Batu ba ina mwa Jerusalema likweli ze talu hamoho ni Judisi, ba tabile ka lipilu za bona kaufela fapil'a Temepele.

 

Bucembele ni lifu la Judisi

 

 21 Zeo ha li se li felile, batu kamukana ba kutela kwa minzi ya bona. Judisi a kutela kwa Betulia, mi a y'o pila mwa sibaka sa hae. Mwa bupilo bwa hae, a ba ni libubo mwa naha kaufela.

 22 Ne ku na ni ba bañata ba ba ne ba bata ku mu nyala, kono yena a pila feela, a sa nyalwi, mwamulaho a lifu la munn'a hae Manase.

 23 A nz'a pila mwa ndu ya mun'a hae cwalo, libubo la hae la ekezeha hahulu. A pila lilimo ze mwanda ni ze ketalizoho. A lukulula mubeleki wa hae wa musizana, kih'a shwela mwa Betulia mi a bulukwa mwa libita mw'a n'a bulukilwe munn'a hae Manase.

 24 Ba mba ya Isilaele kamukana ba mu silisa mazazi a supile. Tutu ya hae n'a s'a i abezi banabahabo, ni bahabo munn'a hae, a si ka shwa kale.

 

 25 Ha ku na ya kile a kataza bana ba Isilaele hape ka nako ya Judisi ha n'a sa pila, mane ni mwamulaho a lifu la hae.