JAS LO60.SFM 30/10/2003 L. L. M LOZI ST1 MONGU ZAMBIA

JAKOBO

LIÑOLO LA

JAKOBO

 

Litumeliso

1

1 Ki na Jakobo, mutanga wa Mulimu ni wa Mulena Jesu Kreste. Ni lumelisa batu ba Mulimu kaufela ba ba hasanezi mwa lifasi kamukana.

 

Tumelo ni Butali

2 Banabahesu, mu bone kuli ki litohonolo ha mu tahelwa ki mifuta futa ya miliko. 3 Mwa ziba kuli haiba tumelo ya mina i tula muliko, ona muliko wo u tahisa mutundamenyi. 4 Kono mu tokomele kuli mutundamenyi wa mina u bonahale hande, mu be ba ba kondile, ku kondelela, ba ba si na se ba tokwile. 5 Kono haiba yo muñwi wa mina a tokwa butali, a bu kupe ku Mulimu, ya ta mu fa bona, kakuli Mulimu u fanga batu kamukana ka sishemo ni ka buñata. 6 Kono u swanezi ku kupa ka tumelo, a sa bilaeli ni hanyinyani. Ya bilaela u swana ni mandinda a liwate a zamaiswa ni ku kubyaniswa ki moya. 7 Mutu ya cwalo, a si ke a hupula kuli u ta amuhela se siñwi ku Mulena. 8 H'a na niti, mi wa lika lika ku z'a eza kaufela.

 

Bubotana ni Bufumi

9 Mulumeli wa mubotana u swanezi ku ikuhumusa, Mulimu h'a mu cimbula. 10 Mufumi cwalo, u swanezi ku ikuhumusa. Kakuli mufumi u ta sinyeha sina palisa ya mwa naheñi.

11 Lizazi li pazula ni mufutumala wa lona mi li cisa simela, mi sa nyana mi, sa wa, mi bunde bwa sona bwa sinyeha. Kamukwaoswana, ni yena mufumi u ta sinyeha h'a nz'a lukisa lika za hae.

 

Butata ni Miliko

12 U na ni litohonolo mutu ya tula miliko, kakuli h'a s'a tuzi, u ta fiwa bupilo bo bu sa feli, ili mupuzo o sepisizwe ki Mulimu ku ba ba mu lata kaufela. 13 Mutu h'a likwa, a si ke a li: “Ki Mulimu ya ni lika.” Kakuli Mulimu h'a koni ku likwa ki bumaswe, mi hape yena kasibili h'a liki mutu. 14 Kono mutu u likwa h'a s'a hohiwa ni ku swasiwa ki takazo ya hae luli ye maswe. 15 Cwale, takazo ya hae ha i se i tiile, i tahisa sibi. Mi sibi ha si se si hulile, si zwala lifu.

16 Banabahesu ba ba latiwa, mu si ke mwa ipuma! 17 Mpo ye nde ni ye lukile kaufela i zwa kwa lihalimu, ku Mulimu Ndate ya ezize maseli a mwa mbyumbyulu, yo ku si na petuho ku yena kapa muluti wa petuho. 18 Ka ku lata kwa hae u lu file bupilo, ka linzwi la niti, kuli lu be ba pili kwa libupiwa za hae kaufela.

 

Ku utwa ni ku eza

19 Banabahesu ba ba latiwa, mu hupule se! Yo muñwi ni yo muñwi wa mina a akufele ku teeleza, kono a be bunya kwa ku bulela ni kwa ku nyema. 20 Mutu ya nyemile h'a ezi se si lukile fapil'a Mulimu. 21 Kabakaleo, mu ambuke ze silafaza kaufela ni likezo ze maswe kamukana. Mu amuhele ka buikokobezo linzwi le li calwa ki Mulimu mwa lipilu za mina, kakuli li kona ku mi pilisa.

22 Mu si ke mwa ipuma ka ku teelezanga feela linzwi la Mulimu. Kono mu eze ze mu utwile. 23 Kakuli ya teeleza feela linzwi, a sa ezi se si laelwa ki lona, u swana ni mutu ya ipona mwa siiponi mi u bona mw'a inezi. 24 H'a s'a iponi, i be wa zamaya, mi kapili u libala mw'a bonahalela. 25 Kono ya talimisisa hande mwa mulao o kondile, o lukulula batu, mi a u mamelanga, i si ya teeleza feela ni ku libala, kono ili ya eza se si laelwa ki ona, mutu yo u ta tohonolofazwa ki Mulimu ku z'a eza kamukana.

26 Haiba mutu a hupula kuli ki mulumeli, mi a palelwa ku iswala ka lulimi, wa ipuma, mi bulumeli bwa hae ha bu na tuso. 27 Bulumeli bo bu hupulwa ki Mulimu Ndate kuli ki bo bu kenile ni bwa niti, ki ku tokomela lindiyala ni limbelwa mwa manyando a bona, ni ku ipabalela ku ze maswe kaufela za lifasi a si na koli.

2

 

Temuso bakeñisa Sobozi

1 Banabahesu, mwa bupilo bwa mina, sina ha mu li balumeli ba Mulen'a luna Jesu Kreste, Mulen'a kanya, mu si ke mwa ezanga ka sobozi. 2 Lu hupule kuli mwendi mwa kopano ya mina ku taha mutu wa mufumi ya na ni liseka la gauda, ya apezi liapalo ze nde, mi ku taha hape ni mubotana ya tinile bwaya. 3 Ka ku bonisa hahulu likute ku ya apezi hande, mu li ku yena: “A mu nge sipula se sinde, ki seo”. Kono ku mubotana mu li: “Wena, yema,” kapa “ina fafasi fa bulilo kwa tuko a sipula sa ka”. 4 Fohe, mu na ni mulatu ka ku eza ketululo mwahal'a mina ni ku fa likatulo ze simuluha fa mihupulo ye maswe.

5 Mu teeleze, banabahesu ba ba latiwa! Malimu u ketile babotana ba ba mwa lifasi mo ku ba bafumi mwa tumelo, ni kuli ba fumane Mubuso w'a sepisize ba ba mu lata. 6 Kono mina mu shwaula babotana! Ba ba mi hatelela ni ku mi hohela kwa kuta ki bafumi, nji ha kucwalo? 7 Ki bona ba ba bulela ze maswe ka libizo le linde l'a mi file Mulimu.

8 Ne mu ka be mu ezize hande, ha ne mu ka buluka Mulao wa Mubuso o fumanwa mwa Mañolo, o li: “Lata wahenu sina m'o u itatela.”

9 Kono ha mu eza ka sobozi, mu eza sibi, mi Mulao wa Mulimu wa mi atula kakuli mu u tuzi. 10 Kakuli mutu nih'a ka buluka litaelo kaufela za Mulao, kono a tula i liñwi feela, u na ni mulatu wa kuli u li tuzi kamukana zona. 11 Kakuli yena ya ize: “U si ke wa buka”, ki yena hape ya ize: “U si ke wa bulaya”. Kamukwaocwalo, niha u sa buki, kono wa bulaya, u tuzi Mulao.

12 Kabakaleo, mu bulele mi mu eze sina batu ba ba ka atulwa ka mulao o' ba lukulula. 13 Kakuli Mulimu h'a na ku ba ni sishemo h'a ka atula ya si na sishemo. Kono ya na ni sishemo, h'a sabi katulo.

 

Tumelo ni Likezo

14 Banahabesu, bunde ki bufi, mutu nih'a ka li: “Ni na ni tumelo”, haiba likezo za hae li sa mu pakeli cwalo? Kana tumelo yeo i ta mu pilisa? 15 Lu nge kuli wahaboluna, i ka ba munna kapa musali, a si na liapalo mi a shwile tala. 16 Tuso ki ifi ya ku mu bulelela kuli: “U zamaye ka kozo! U y'o futumalelwa, mi u yo ca hande! mu sa mu fi z'a tokwa ku pila ka zona? 17 Ki mona mo i inezi ni yona tumelo. Ha i sa iponahazi ka likezo, i shwile!

18 Kono yo muñwi a ka li: “Wena u na ni tumelo. Na, ni na ni likezo.” Ni ka mu alaba cwana, ni li: “Ni bonise mo u ka bela ni tumelo, u si na likezo, mi na, ni ta ku bonisa tumelo ya ka, ka likezo za ka”. 19 Kana wa lumela kuli Mulimu ki a li muñwi feela? Ki hande! Mioya ye maswe ni yona i lumela cwalo, mane i ngangamiswa ki sabo. 20 Mutu ya si na butali! Kana u bata ku supezwa kuli tumelo ye si na likezo ha i na tuso? 21 Kukw'a luna Abrahama n'a ezizwe cwañi ya lukile fapil'a Mulimu? I n'e li ka likezo za hae, ha n'a isize mwan'a hae Isaka fa katala.

22 Ha si wa bona? Tumelo ya hae ni likezo za hae ne li swalisana hamoho. Tumelo ya hae ya kondiswa ki likezo za hae. 23 Kamukwaocwalo, ze ne ñozwi za ezahala, ze li: “Abrahama a lumela ku Mulimu, mi kabakala tumelo ya hae, Mulimu a mu nga kuli u lukile”, mi a mu biza “mulikan'a hae”.

24 Cwale mwa bona kuli mutu u ezwa ya lukile fapil'a Muimu ka likezo za hae, isiñi feela ka tumelo y'a na ni yona.

25 Kwa ba cwalo ni ku lona lihule lani, yena Rahaba. A ezwa ya lukile ki Mulimu kabakala likezo za hae, ka ku amuhela litwela za Majuda, ni ka ku li kutisa ka nzila i sili.

26 Mubili ha u si na moya, u shwile. Ku cwalo ni kwa tumelo. Ha i si na likezo, i shwile.

3

 

Lulimi

1 Banabahesu, ba bañata ku mina ba si ke ba hanelela ku ba baluti, kakuli mwa ziba kuli, luna baluti. sina hamu atulwa ka tata hahulu ku fita ba bañwi. 2 Kaufel'a luna lwa fosanga hañata. Mutu ya sa fosi mwa lipulelo za hae kaufela, yo u kondile luli, mi ni ka za mubili u kona ku iswala. 3 Lu beya litumo mwa mahanu a lipizi kuli li kone ku lu utwa, mi kamukwaocwalo, lu kona ku li isa ko lu lata kaufela. 4 Kapa mu hupule lisepe. Niha li li ze tuna, ze zamaiswa ki moya o maata, li sikululwa ki kahatanyana feela ka kanyinyani, mi li ya kai ni kai ko ba lata bazamaisi ba zona. 5 Ki mona mo lu inezi lulimi. Ka bunyinyani bwa lona lu kona ku itumba ka ze tuna.

 Mu hupule liangashitu-tuna kuli li kona ku ciswa ki kalilonyana feela! 6 Lulimi lu swana ni mulilo. Ki lifasi la bumaswe. Lu na ni sibaka sa lona mwa mubili wa luna, kono lu sinya butu bwa luna kaufela! Lu yakisa nzila ya bupilo bwa luna kaufela ka mulilo o lu fumani kwa liyangalilo kasibili. 7 Mutu u kona ku tapisa libatana za mifuta-futa, linyunywani, ze zamaya ka mba, ni litapi. Mi luli s'a li tapisize kaufela. 8 Kono ha ku na mutu ya konile ku tapisa lulimi. Lu maswe, mi ha lu koni ku sikululwa. Lu tezi mabeela a bulaya! 9 Lwa lu sebelisa ha lu itumela ku Mulena Ndat'a luna, kono hape lwa lu sebelisa ha lu lwahaka banabahabo luna ba ba bupilwe ka siswaniso sa Mulimu!

10 Manzwi a buitumelo ni a matapa, kaufela a zwa kwa mulomo u li muñwi. Banabahesu! Ku si ke kwa ba cwalo! 11 Ha ku na siliba mo ku ka kiwa mezi a mande ni a baba! 12 Kota ya feiga, banabahesu, ha i koni ku beya liolive. Ni ya veine ha i koni ku beya lifeiga. kamukwaoswana ha ku na siliba sa mezi a baba se si ka tisa mezi a mande.

 

Butali bo bu zwa kwa lihalimu

13 Kana ku na ni mutu ya ni ni butali ni kutwisiso mwahal'a mina? A iponahaze ka bupilo bwa hae bo bunde, ni ka likezo ze nde z'a eza ka ku ishuwa ni ka butali. 14 Kono haiba lipilu za mina li tezi muna ni buitato, fohe mu si ke mwa ipubeka, ni ku bulela ze lwanisa niti. 15 Butali bo bu cwalo ha bu zwi kwa lihalimu, kono ki bwa mwa lifasi. Ha bu zwi mwa moya o munde kono kwa mioya ye maswe. 16 Kakuli fo ku na ni muna ni buikupuli, ku na ni mifili-fili ni mikwa ye maswe kamukana. 17 Haili butali bo bu zwa kwa lihalimu, bona, bu kenile, mi hape bu na ni kozo ni musa ni makeke. Bu na ni sishemo, mi bu tahisa likezo ze nde ka buñata. Ha bu na sishweka nihaiba muipo. 18 Peu ye calwa ka kozo, i tahiseza baezi ba kozo ba ba i cezi miselo ye lukile.

4

 

Ku iswala bulikani ni Lifasi

1 Lindwa ni likomano ze mwahal'a mina li zwa kai? Li zwa kwa litakazo ze lwana nako kaufela mwa mibili ya mina. 2 Mu bata lika, kono mu palelwa ku li fumana, kiha mu itukiseza ku bulaya. Mu lakaza sika mu sa koni ku si fumana, cwale mwa omana ni ku lwana. Ha mu fumani ze mu bata kakuli ha mu li kupi ku Mulimu. 3 Mi niha mu kupa ha mu fiwi, kakuli mihupulo ya mina i maswe. Mu kupa lika za ku itusisa mwa minyaka ya mina. 4 Batu ba ba sa sepahali! Kana ha mu zibi kuli ku ba mulikan'a lifasi ki ku ba sila sa Mulimu? Ufi ni ufi ya bata ku ikeza mulikan'a lifasi u fetuha sila sa Muimu. 5 Mu si ke mwa hupula kuli Mañolo h'a na s'a talusa, h'a li: “Mulimu u tukufalezwi ku babalela moya w'a beyile ku luna.” 6 Mane sishemo sa hae ki se situna ku fita ku tukufalelwa ko kwa hae. Kakuli Mañolo a li: “Mulimu u hanyeza baikuhumusi, kono u shemuba ba ba ishumwa.”

7 Cwalehe, mu ipeye ku Mulimu. Mu hanyeze Satani, mi u ta mi saba. 8 Mu sutelele ku Mulimu, mi ni yena u ta sutelela ku mina. Baezalibi, mu tapise mazoho a mina! Ni mina baipi, mu kenise lipilu za mina! 9 Mu be ni maswabi, mu lile, mi mu huwe ka tata. Liseho za mina i fetuhe lililo, ni tabo ya mina i fetuhe maswabi! 10 Mu ikokobeze fapil'a Mulimu, mi u ta mi hulisa.

 

Ku sa atula yo muñwi

11 Mu si ke mwa sebana, banabahesu. Ya seba mwanahabo kamba ku mu atula, u lwanisa Mulao ni ku u atula. Ha u atula Mulao, cwalehe ha u sa li mutu ya kuteka Mulao, kono s'o li mwatuli wa ona. 12 Mulimu ki yena feela mutomi wa Mulao, ni muatuli. Ki yena feela a nosi ya kona ku pilisa kamba ku bulaya. Cwale wena u hupula kuli u mañi, ha u atula mwanahenu?

 

Kelezo bakeñisa Buikuhumuso

13 Cwale mu ni teeleze, mina ba ba li: “Kacenu kamba kamuso lu ta ya kwa munzi o muñwi, ko lu ka y'o ina silimo. Lu ta lekisa libyana, lu fumane mali a mañata.

14 Ha mu zibi kamba mu ka zuha cwañi kamuso! Mu swana ni mbundunyana feela ye bonahala ka nako ye kuswani mi hape ya fela. 15 Se mu swanezi ku si bulela ki se: “Haiba Mulena a lata, lu ta pila mi lu ta eza se ni sani.” 16 Kono cwale mwa ikuhumusa ni ku itumba. Ku itumba ko kaufela ku maswe. 17 Hakulicwalo, mutu ya sa ezi bunde bw'a ziba kuli u swanezi ku bu eza, u eza sibi.

5

 

Kelezo kwa Bafumi

1 Cwale, mu ni teeleze, mina bafumi! Mu lile mi mu bokolole kabakala manyando a' ka mi tahela! 2 Bufumu bwa mina bu bolile, mi liapalo za mina li cilwe ki mafele.

3 Gauda ya mina ni silivela li tezi mafumi, mi mafumi ao a ta paka za mina kakuli a ta ca nama ya mina sina mulilo. Mu kubukanyize bufumu mwa mazazi ao a mafelelezo. 4 Ha mu si ka holisa batu ba ba sebeza mwa masimu a mina. A mu utwe lipilaelo za bona! Lililo za ba ba kutula lico za mina, li fitile mwa lizebe za Mulimu, Mulena ya Maata!

5 Bupilo bwa mina, mwa lifasi, i n'a li bwa ku ikola ni minyaka. Mu inuniselize feela ku bulaiwa. 6 Mu inuniselize feela ku bulaiwa mutu ya n'a si na mulatu, mi h'a si ka hana.

 

Pilu-telele ni Tapelo

7 Banabahesu, mu be ni pilu-telele ku fitela Mulena a taha. Mu bone pilu-telele ya mulimi, h'a litezi simu ya hae ku tisa kutulo ya butokwa. U libelezi ka pilu-telele ku fitela litabula, pula ya masehulo ni ya mafelelezo ha i se i nelile. 8 Ni mina cwalo mu be ni pilu-telele. Sepo ya mina i tiye kakuli lizazi la ku taha kwa Mulena li se li li fakaufi.

9 Mu si ke mwa bilaela yo muñwi ka yo muñwi, banabahesu, kuli Mulimu a si ke a mi atula. Muatuli u fakaufi, mane u s'a itukiselize ku kena! 10 Banabahesu, mu hupule bapolofita ba ba bulezi ka libizo la Mulena. Mu nge mutala wa bona, ba ba bile ni pilu-telele mwahal'a butata ni manyando. 11 Luli ba na ni litohonolo kakuli ba itiizise. Mu utwile ka za pilu-telele ya Jobo, mi mwa ziba mw'a mu ezelize Mulimu kwa mafelelezo. Kakuli Mulena u tezi makeke ni mukekecima.

12 Sihulu, banabahesu, mu si ke mwa konka, nihaikaba ka lihalimu, kamba ka lifasi, kamba ka sika sifi ni sifi. Mu bulele feela, mu li: “Eeni” ha mu itumelela, ni “Batili” ha mu latula, kipeto. Mu tokomele kuli mu si ke mwa kena mwa katulo ya Mulimu.

13 Kana ku na ni yo muñwi ku mina ya zielehile? A lumbeke ka lipina. 14 Kana ku na ni ya kula? A bize bahulu ba keleke ba ba ka t'o mu lapelela, ni ku mu toza oli ka libizo la Mulena.

15 Tapelo yeo, ha i eziwa ka tumelo, i ta pilisa mutu ya kula. Mulena u ta mu folisa, mi libi z'a ezize u ta li swalela. 16 Hakulicwalo, mu bulelelane libi za mina, mi mu lapelelane kuli mu foliswe. Tapelo ya mutu ya lukile i na ni maata hahulu. 17 Elia ne li mutu ya n'a swana ni luna. A lapela ka pilu ya hae kaufela kuli pula i si ke ya nela, mi ya nga lilimo ze talu ni likweli ze silezi i sa neli.

18 A lapela hape. Pula ya suluha, mi lifasi la melisa lico.

19 Banabahesu, yo muñwi wa mina a keluha mwa niti, mi yo muñwi a mu kutisa. 20 Mu hupule kuli, mutu ufi ni ufi ya sikulula muezalibi mwa bumaswe bwa hae, u ta pilisa moya wa muezalibi yo kwa lifu, mi libi ze ñata li ta swalelwa kabakala hae.